Shloka 10

Kāmākṣā-māhātmya (Glory of Kāmākṣā) with Siddhanātha Account

Devanagari script

यस्तत्र गत्वा सिद्धेशं भक्तिभावसमन्वितः । चिंतयेद्वर्षमात्रं तु कामाक्षां नित्यदार्चयन् ॥ १० ॥

Transliteration

yastatra gatvā siddheśaṃ bhaktibhāvasamanvitaḥ | ciṃtayedvarṣamātraṃ tu kāmākṣāṃ nityadārcayan || 10 ||

Translation

جو وہاں جا کر بھکتی بھاو سے یُکت ہو کر سِدّھیش کا دھیان کرے اور کاماکشا کی نِتّیہ ایک برس تک پوجا کرے، وہ اس سادھنا کا وعدہ شدہ پھل پا لیتا ہے۔

Word by Word

• यः: who
• यः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Relative pronoun nominative singular

• तत्र: there
• तत्र: देशाधिकरण (place adjunct)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देश-अव्यय (locative adverb)

• गत्वा: having gone
• गत्वा: पूर्वकाल (absolutive relation)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु) → गत्वा (कृदन्त, त्वा)
• Form: त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय-कृदन्त (gerund/absolutive)

• सिद्धेशम्: Siddheśa (Lord of the perfected)
• सिद्धेशम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सिद्ध (प्रातिपदिक) + ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; Accusative singular; समास: सिद्ध+ईश (षष्ठी-तत्पुरुष: 'lord of siddhas' / 'perfected lord')

• भक्ति-भाव-समन्वितः: endowed with devotional feeling
• भक्ति-भाव-समन्वितः: विशेषण (कर्तुः)
• Type: Adjective
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक) + भाव (प्रातिपदिक) + समन्वित (कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Nominative singular; समास: भक्ति-भावेन समन्वितः (तृतीया-तत्पुरुष: 'endowed with devotional feeling')

• चिन्तयेत्: should meditate/think of
• चिन्तयेत्: क्रिया (मुख्यक्रिया)
• Type: Verb
• Root: चिन्त् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; Optative 3rd sg

• वर्ष-मात्रम्: for one year only
• वर्ष-मात्रम्: कालपरिमाण (extent of time)
• Type: Noun
• Root: वर्ष (प्रातिपदिक) + मात्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; Accusative singular (extent of time); समास: वर्षस्य मात्रम् (षष्ठी-तत्पुरुष)

• तु: indeed
• तु: निपात
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपात (emphasis/contrast)

• कामाक्षाम्: Kāmākṣā
• कामाक्षाम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कामाक्षा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; Accusative singular

• नित्यदा: always
• नित्यदा: क्रियाविशेषण (adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: नित्यदा (अव्यय)
• Form: काल-अव्यय (adverb: 'always')

• अर्चयन्: worshipping
• अर्चयन्: विशेषण (कर्तुः)
• Type: Verb
• Root: अर्च् (धातु) → अर्चयन्त् (कृदन्त, शतृ)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान-कृदन्त (present active participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; agreeing with 'यः'

Speaker

Narada

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Siddheśa
• Kāmākṣā

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It teaches that a pilgrimage to the sacred site becomes spiritually potent when joined with sustained devotion—daily worship (nitya-arcana) and steady contemplation for an entire year.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti is shown as a lived discipline: going to the tirtha, approaching the deity with devotional mood, and maintaining regular worship and remembrance over time rather than as a one-time act.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Ritual practice (kalpa-oriented conduct) is implied through nitya-arcana and a fixed observance period (varṣa-mātra), emphasizing disciplined vrata-style worship and daily rite-regularity.