Shloka 117

Prayaga-mahatmya

Glory of Prayaga and the Magha Bath at Triveni

Devanagari script

शुक्लां वरधरं शांतं धर्मज्ञं वेदपारगम् । सा च गौस्तस्य दातव्या गंगायमुनसंगमे ॥ ११७ ॥

Transliteration

śuklāṃ varadharaṃ śāṃtaṃ dharmajñaṃ vedapāragam | sā ca gaustasya dātavyā gaṃgāyamunasaṃgame || 117 ||

Translation

گنگا-یَمُنا کے سنگم پر، پُرسکون، عمدہ لباس پہننے والے، دینِ دھرم کے جاننے والے اور ویدوں میں ماہر برہمن کو طریقۂ مقررہ کے مطابق سفید گائے دان کرنی چاہیے۔

Word by Word

• शुक्लाम्: white
• शुक्लाम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: शुक्ल (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (गाम्/गौः)

• वरधरम्: bearing a boon/excellent (one)
• वरधरम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: वर + धर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म/Accusative), एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (वरं धरति इति) विशेषणम् (श्रोत्रियम् implied)

• शान्तम्: peaceful
• शान्तम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: शान्त (प्रातिपदिक; √शम् + क्त)
• Form: क्त-कृदन्त (past participle used adjectivally), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्

• धर्मज्ञम्: knower of dharma
• धर्मज्ञम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: धर्म + ज्ञ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (धर्मं जानाति) विशेषणम्

• वेदपारगम्: versed in the Vedas
• वेदपारगम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: वेद + पारग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (वेदेषु पारगः) विशेषणम्

• सा: that (cow)
• सा: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता/Nominative), एकवचन; सर्वनाम (refers to the cow)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय conjunction

• गौः: cow
• गौः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता/Nominative), एकवचन

• तस्य: to him/of him
• तस्य: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध/Genitive), एकवचन; ‘श्रोत्रियस्य’ इत्यर्थे

• दातव्या: should be given
• दातव्या: Vidhi (विधि/obligation)
• Type: Adjective
• Root: दा (धातु) + तव्यत् (कृत्प्रत्यय)
• Form: तव्यत्-कृदन्त (gerundive/obligatory), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेयविशेषणम् (गौः)

• गङ्गा: of Gaṅgā
• गङ्गा: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: गङ्गा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध/Genitive), एकवचन; समासे पूर्वपदत्वेन

• यमुना: of Yamunā
• यमुना: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यमुना (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध/Genitive), एकवचन; समासे पूर्वपदत्वेन

• सङ्गमे: at the confluence
• सङ्गमे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सङ्गम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण/Locative), एकवचन

Speaker

Sage Narada (teaching in the Uttara-Bhaga tirtha-mahatmya context)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities

• Ganga
• Yamuna
• Prayaga (Ganga–Yamuna Sangama)
• Brahmana (qualified recipient)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It teaches that charity (dāna) becomes especially meritorious when performed at a major tīrtha—here, the Gaṅgā–Yamunā confluence—and when given to a genuinely qualified, Veda-versed and dharma-knowing recipient.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

While the act described is dāna, it supports bhakti by cultivating purity, humility, and service to dharma through sacred-place observance (tīrtha-sevā) and honoring Vedic custodians—actions traditionally aligned with devotion and spiritual discipline.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

The verse emphasizes dharma-śāstra discernment in selecting a proper dāna-pātra (worthy recipient) and the ritual principle of deśa-kāla (place/time) efficacy—core practical guidance used in Vedic rites and tīrtha-based observances.