Shloka 22

Puruṣottama-kṣetra Māhātmya: Śveta-Mādhava & Matsya-Mādhava; Mārkaṇḍeya-tīrtha Mārjana and Bath Liturgy

Devanagari script

चतुर्दश्यां विशेषेण सर्वपापप्रणाशनम् । तद्वत्स्नानं समुद्रस्य सर्वकालं प्रशस्यते ॥ २२ ॥

Transliteration

caturdaśyāṃ viśeṣeṇa sarvapāpapraṇāśanam | tadvatsnānaṃ samudrasya sarvakālaṃ praśasyate || 22 ||

Translation

چودھویں تِتھی (چتُردشی) کو خاص طور پر کیا گیا غسل تمام گناہوں کا ناس کرتا ہے؛ اسی طرح سمندر میں غسل بھی ہر وقت قابلِ ستائش ہے॥۲۲॥

Word by Word

• चतुर्दश्याम्: on the fourteenth lunar day
• चतुर्दश्याम्: Kala-adhikarana (कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: चतुर्दशी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• विशेषेण: especially
• विशेषेण: Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: विशेष (प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-एकवचन used adverbially; क्रियाविशेषण (in particular)

• सर्व-पाप-प्रणाशनम्: destroyer of all sins
• सर्व-पाप-प्रणाशनम्: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व+पाप+प्रणाशन (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (कर्मधारय/षष्ठीभाव: सर्वेषां पापानां प्रणाशनम्); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (स्नानम्)

• तत्-वत्: likewise
• तत्-वत्: Sambandha (सम्बन्ध/उपमान)
• Type: Indeclinable
• Root: तद्+वत् (प्रातिपदिक/अव्यय)
• Form: अव्यय; तुलनार्थक (like that/similarly)

• स्नानम्: bathing
• स्नानम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्नान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• समुद्रस्य: of the ocean
• समुद्रस्य: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: समुद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• सर्वकालम्: at all times
• सर्वकालम्: Kala-adhikarana (कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: सर्वकाल (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-समास; कालवाचक अव्यय (at all times)

• प्रशस्यते: is praised
• प्रशस्यते: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र+शंस् (धातु)
• Form: लट्, आत्मनेपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; कर्मणि/भावे प्रयोग

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities

• Narada
• Sanatkumara
• Samudra (Ocean)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It elevates specific sacred timings (Caturdaśī) and sacred places (the ocean) as powerful means for pāpa-kṣaya (removal of demerit) through tirtha-snāna.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By recommending purificatory acts like holy bathing, it supports bhakti indirectly—purity and merit gained through tirtha-snāna are presented as conducive to sustained worship and dharmic living.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It relies on calendrical discipline (tithi-based observance—Caturdaśī), aligning practice with traditional time-reckoning used in ritual planning (jyotiṣa/pañcāṅga usage).