Home›Narada Purana›Uttara Bhaga›Adhyaya 45›Shloka 51
←Previous Verse
Next Verse→

Shloka 51

The Procedure for Offering Piṇḍa (Funerary Rice-balls) — Gayā-māhātmya

Devanagari script

दिव्यंतरिक्षभूमिष्ठाः पितरो बांधवादयः । असंस्कृत मृता ये च तेभ्यः पिंडं ददाम्यहम् ॥ ५१ ॥

Transliteration

divyaṃtarikṣabhūmiṣṭhāḥ pitaro bāṃdhavādayaḥ | asaṃskṛta mṛtā ye ca tebhyaḥ piṃḍaṃ dadāmyaham || 51 ||

Translation

دیوی لوکوں، بین الفضا اور زمین پر رہنے والے پِتروں کو، نیز رشتہ داروں وغیرہ کو—خصوصاً جو بے رسومات فوت ہوئے—اُن سب کے لیے میں یہ پِنڈ پیش کرتا ہوں۔

Word by Word
दिव्यdivine (heavenly)
दिव्य:
विशेषण (Qualifier within compound)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/विशेषण-प्रयोगे अव्ययवत् पूर्वपद; समासपूर्वपदम् (qualifier in compound)
अन्तरिक्षmid-region/sky
अन्तरिक्ष:
सम्बन्ध (Compound member)
TypeNoun
Rootअन्तरिक्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; समासपूर्वपदम्
भूमिearth
भूमि:
सम्बन्ध (Compound member)
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; समासपूर्वपदम्
स्थाःabiding (in)
स्थाः:
कर्तृ (Karta/Subject; pitaro)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु) → स्थ (कृदन्त/क्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘standing/abiding’
दिव्य-अन्तरिक्ष-भूमि-स्थाःdwelling in heaven, mid-region, and earth
दिव्य-अन्तरिक्ष-भूमि-स्थाः:
विशेषण (Qualifier of पितरः)
TypeAdjective
Rootदिव्य-अन्तरिक्ष-भूमि-स्थ (प्रातिपदिक; दिव्य + अन्तरिक्ष + भूमि + स्थ)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समाहार/इतरेतर-द्वन्द्वपूर्वक बहुपदसमासः (in heaven, mid-air, and earth)
पितरःthe ancestors (pitṛs)
पितरः:
कर्तृ (Karta/Subject; recipients described)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
बान्धव-आदयःrelatives and others
बान्धव-आदयः:
कर्तृ (Karta/Subject; apposition to पितरः)
TypeNoun
Rootबान्धव-आदि (प्रातिपदिक; बान्धव + आदि)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुषः (आदि-समास: ‘relatives and others’)
असंस्कृताःunpurified/without rites
असंस्कृताः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootअ-संस्कृत (प्रातिपदिक; नञ् + संस्कृत)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (qualifying मृता/ये)
मृताःdead
मृताः:
कर्तृ (Karta/Subject; ye)
TypeAdjective
Rootमृ (धातु) → मृत (कृदन्त/क्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘dead’
येwho
ये:
कर्तृ (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
चand
च:
समुच्चय (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
तेभ्यःto them
तेभ्यः:
सम्प्रदान (Sampradāna/Recipient)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी-विभक्ति, बहुवचन
पिण्डम्piṇḍa offering
पिण्डम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootपिण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
ददामिI give
ददामि:
क्रिया (Kriyā)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलट्, उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
अहम्I
अहम्:
कर्तृ (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन
Speaker

Narada (in a śrāddha/ritual instruction context within Uttara-Bhaga)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: karuna

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities
P
Pitaraḥ (Ancestors)
B
Bāndhava (Kinsmen)

FAQs

It expands the intention (saṅkalpa) of piṇḍadāna so the offering reaches all classes of ancestors and departed relatives, including those lacking proper funeral saṃskāras, emphasizing compassionate, inclusive Pitṛ-dharma.

While primarily ritual, it reflects bhakti through reverent remembrance and selfless offering—an act of gratitude and service (seva) to one’s lineage, performed with faith and right intention.

Kalpa (ritual procedure) is implied: the correct designation of recipients during śrāddha/saṅkalpa and the technical act of piṇḍadāna directed to Pitṛs across realms, including special cases like asaṃskṛta-mṛta.

←Previous Verse
Next Verse→