Shloka 38

The Description of the Greatness of the Gaṅgā

Devanagari script

किं यज्ञैर्बहुभिर्जाप्यैः किं तपोभिर्धनार्पणैः । स्वर्गमोक्षप्रदा गंगा सुखसेव्या यतः स्थिता ॥ ३९ ॥

Transliteration

kiṃ yajñairbahubhirjāpyaiḥ kiṃ tapobhirdhanārpaṇaiḥ | svargamokṣapradā gaṃgā sukhasevyā yataḥ sthitā || 39 ||

Translation

بہت سے یَجْنوں کی کیا ضرورت، بار بار جپ کی کیا حاجت، تپسیا اور مال کی نذر کا کیا کام؟ کیونکہ گنگا یہاں آسانی سے قابلِ خدمت ہے اور سُوَرگ و موکش عطا کرتی ہے۔

Word by Word

• किम्: what (use)
• किम्: प्रश्न/उपपद (Interrogative)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — प्रश्नार्थक

• यज्ञैः: by sacrifices
• यज्ञैः: करण (Karaṇa/Instrument)
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन (Plural)

• बहुभिः: many
• बहुभिः: विशेषण (Adjectival modifier)
• Type: Adjective
• Root: बहु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन (Plural) — यज्ञैः इति विशेषणम्

• जाप्यैः: (with) recitations/japa-type
• जाप्यैः: विशेषण (Adjectival modifier)
• Type: Adjective
• Root: जाप्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन (Plural) — यज्ञैः इति विशेषणम्; ‘to be muttered/recited’

• किम्: what (use)
• किम्: प्रश्न/उपपद (Interrogative)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — प्रश्नार्थक

• तपोभिः: by austerities
• तपोभिः: करण (Karaṇa/Instrument)
• Type: Noun
• Root: तपस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन

• धन-अर्पणैः: by offerings of wealth
• धन-अर्पणैः: करण (Karaṇa/Instrument)
• Type: Noun
• Root: धन (प्रातिपदिक) + अर्पण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन (Plural) — षष्ठी-तत्पुरुषः (धनस्य अर्पणम्)

• स्वर्ग-मोक्ष-प्रदा: giver of heaven and liberation
• स्वर्ग-मोक्ष-प्रदा: विशेषण (Adjectival modifier)
• Type: Adjective
• Root: स्वर्ग (प्रातिपदिक) + मोक्ष (प्रातिपदिक) + प्रदा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular) — गङ्गा इति विशेषणम्; समाहार/द्वन्द्व-पूर्वपद (स्वर्ग+मोक्ष) तत्पुरुषेण ‘प्रदा’ सह: ‘स्वर्गमोक्षयोः प्रदा’

• गङ्गा: Ganga
• गङ्गा: कर्ता (Kartā/Subject)
• Type: Noun
• Root: गङ्गा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• सुख-सेव्या: easily to be served/approached
• सुख-सेव्या: विशेषण (Adjectival modifier)
• Type: Adjective
• Root: सुख (प्रातिपदिक) + सेव्या (कृदन्त, यत्/ण्यत्-प्रत्यय)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — गङ्गा इति विशेषणम्; सेव्या = ‘to be served/attended’; तत्पुरुषः (सुखेन सेव्या)

• यतः: since/because
• यतः: हेतु (Hetu/Cause marker)
• Type: Indeclinable
• Root: यतः (अव्यय)
• Form: अव्यय (Conjunction/Relative adverb) — हेत्वर्थे ‘because/since’

• स्थिताः: is present/abides
• स्थिताः: विधेय (Predicate/State)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past participle) ‘स्थित’ — स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (स्थितā) — गङ्गा-सम्बन्धि; (पाठे ‘स्थिता’)

Speaker

Narada (teaching in the Uttara-Bhaga tirtha-mahatmya section)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Ganga

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It elevates Gaṅgā-sevā (approaching and serving the sacred river as a tirtha) as a direct, accessible means to attain both svarga (heavenly merit) and mokṣa (liberation), even compared to complex sacrificial rites, prolonged japa, or costly donations.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By praising “sukha-sevyā” Gaṅgā, the verse frames devotion as practical reverence—serving a sacred manifestation of divine grace through pilgrimage, respectful worship, and purity of intent—rather than relying only on difficult, resource-heavy rituals.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It implicitly contrasts elaborate śrauta-yajña procedure (kalpa) and mantra-repetition discipline (śikṣā/phonetics in japa) with tirtha-dharma, emphasizing that sacred-place observance can be a simplified, high-fruit application of Vedic practice for householders.