Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 67

Daśamī-vrata: Observances for the Bright Tenth Day Through the Twelve Months

Devanagari script

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने चतुर्थपादे द्वादशमासस्थितदशमीव्रतनिरूपणं नामैकोनविंशत्यधिकशततमोऽध्यायः ॥ ११९ ॥

Transliteration

iti śrībṛhannāradīyapurāṇe pūrvabhāge bṛhadupākhyāne caturthapāde dvādaśamāsasthitadaśamīvratanirūpaṇaṃ nāmaikonaviṃśatyadhikaśatatamo'dhyāyaḥ || 119 ||

Translation

یوں شری بृहन्नاردییہ پران کے پُروَ بھاگ میں، بृहدُوپاکھیان کے چوتھے پاد میں ‘بارہ مہینوں میں قائم دشمی ورت کی توضیح’ نامی ایک سو انیسواں ادھیائے اختتام کو پہنچا۔

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; समाप्तिसूचक (thus/end marker)

• श्रीबृहन्नारदीयपुराणे: in the Śrī Bṛhannāradīya Purāṇa
• श्रीबृहन्नारदीयपुराणे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: श्री (प्रातिपदिक) + बृहन्नारदीयपुराण (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष/उपपद-समास (श्री-उपपदपूर्वक नाम); नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति (अधिकरण), एकवचन

• पूर्वभागे: in the first part
• पूर्वभागे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पूर्वभाग (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (पूर्वः भागः); पुंलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति, एकवचन

• बृहदुपाख्याने: in the great narrative section
• बृहदुपाख्याने: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: बृहत् (प्रातिपदिक) + उपाख्यान (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास (बृहद् उपाख्यानम्); नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति, एकवचन

• चतुर्थपादे: in the fourth pāda (quarter/section)
• चतुर्थपादे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: चतुर्थ (प्रातिपदिक) + पाद (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (चतुर्थः पादः); पुंलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति, एकवचन

• द्वादशमासस्थितदशमीव्रतनिरूपणम्: the exposition of the Daśamī vow observed for twelve months
• द्वादशमासस्थितदशमीव्रतनिरूपणम्: Visheshana (विशेषण; नामधेय)
• Type: Noun
• Root: द्वादश (संख्या) + मास (प्रातिपदिक) + स्थित (स्था धातु, क्त) + दशमी (प्रातिपदिक) + व्रत (प्रातिपदिक) + निरूपण (प्रातिपदिक)
• Form: बहुपद-तत्पुरुषसमास (द्वादशमासे स्थितं दशमीव्रतं तस्य निरूपणम्); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन (अत्र ‘अध्यायः’ इति नामपदस्य विशेषणरूपेण)

• नाम: named
• नाम: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: अव्यय; नामनिर्देशक (particle: ‘named/called’)

• एकोनविंशत्यधिकशततमः: the one-hundred-and-nineteenth
• एकोनविंशत्यधिकशततमः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एकोनविंशति (संख्या) + अधिक (प्रातिपदिक) + शततम (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (एकोनविंशतिः अधिकं शतं यस्मात् = 119); पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; ‘अध्यायः’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• अध्यायः: chapter
• अध्यायः: Karta (कर्ता; नामवाक्ये विषय)
• Type: Noun
• Root: अध्याय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति (कर्ता/विषय), एकवचन

Speaker

Suta (colophon/closing formula of the chapter; not a dialogue verse)

Vrata Kalpa

Vrata: Dvādaśa-māsa-sthita Daśamī-vrata

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: none

Characters & Entities

• Bṛhannāradīya Purāṇa

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

This is a chapter-colophon: it formally seals the teaching by naming the text-location and the topic—Daśamī-vrata observed through all twelve months—so the vow’s instructions can be preserved, cited, and practiced accurately.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Indirectly: by highlighting a recurring monthly vrata, it frames devotion as disciplined, time-bound worship (kāla-niyama) expressed through regular observance rather than a one-time act.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Kalpa/ritual-application and calendrical practice are implied: the Daśamī tithi-based observance across twelve months depends on correct lunar-day (tithi) reckoning used in vrata performance.