Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 27

The Exposition of the Saptamī Vow Observed Across Twelve Months

Saptamī-vrata-prakāśana

Devanagari script

तं संपूज्य विधानेन सोपवासो जितेंद्रियः । स्वर्गतिं लभते विप्र देवेंद्रस्य प्रसादतः ॥ २७ ॥

Transliteration

taṃ saṃpūjya vidhānena sopavāso jiteṃdriyaḥ | svargatiṃ labhate vipra deveṃdrasya prasādataḥ || 27 ||

Translation

اے وِپر! جو مقررہ وِدھی کے مطابق اُس کی پوجا کرے، روزہ رکھے اور حواس کو قابو میں رکھے، وہ دیویندر اِندر کے فضل سے سوَرگ کی راہ پاتا ہے۔

Word by Word

• तम्: him
• तम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन

• सम्पूज्य: having duly worshipped
• सम्पूज्य: Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: सम् + पूज् (धातु) + ल्यप् (क्त्वा-प्रत्ययार्थ; कृदन्त)
• Form: क्त्वान्त/ल्यपन्त अव्ययीभाव-प्रयोग (gerund), पूर्वकालिक क्रिया (having worshipped)

• विधानेन: according to the prescribed procedure
• विधानेन: Karana (करण/Means)
• Type: Noun
• Root: विधान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन

• स-उपवासः: with fasting
• स-उपवासः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Adjective
• Root: स (अव्यय/उपसर्गार्थ ‘with’) + उपवास (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सह-तत्पुरुष (सोपवासः = उपवासयुक्तः)

• जित-इन्द्रियः: one who has conquered the senses
• जित-इन्द्रियः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Adjective
• Root: जि (धातु) + त (क्त; कृदन्त) + इन्द्रिय (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त ‘जित’ + षष्ठी-तत्पुरुष: इन्द्रियाणि जितानि यस्य (sense-controlled)

• स्वर्गतिम्: heavenly destination
• स्वर्गतिम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: स्वर्ग + गति (प्रातिपदिक; समास)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; स्वर्गस्य गतिः

• लभते: attains
• लभते: Kriya (क्रिया/Verb)
• Type: Verb
• Root: लभ् (धातु)
• Form: लट् (Present), आत्मनेपद, प्रथम-पुरुष (3rd), एकवचन

• विप्र: O brāhmaṇa
• विप्र: Sambodhana (सम्बोधन/Vocative)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

• देव-इन्द्रस्य: of Devendra (Indra)
• देव-इन्द्रस्य: Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन; कर्मधारय: देवः इन्द्रः (Indra among gods)

• प्रसादतः: by (his) grace
• प्रसादतः: Hetu (हेतु/Cause)
• Type: Indeclinable
• Root: प्रसाद (प्रातिपदिक)
• Form: तसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb), हेत्वर्थे (because of/from)

Speaker

Narada (instructional narration within the Purva Bhaga’s summary/ritual-phala style passages)

Vrata Kalpa

Vrata: none (contextual Saptamī/solar-related rite implied)

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Indra (Devendra)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It links correct ritual performance (vidhāna), austerity (upavāsa), and self-mastery (jitendriya) with a defined karmic result—svarga—emphasizing that merit matures through divine favor (prasāda), here attributed to Indra.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

While framed as ritual-phala, it highlights bhakti expressed as disciplined worship: honoring the deity properly, accepting fasting, and restraining the senses—devotional acts that invite prasāda (grace).

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Kalpa/ritual procedure is implied through “vidhānena” (doing worship by injunction), along with vrata-discipline (upavāsa) as a practical rule of observance in Purāṇic practice.