Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 62

The exposition of the Pañcamī vow to be observed in the twelve months

Devanagari script

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने चतुर्थपादे द्वादशमासस्थपञ्चमीव्रतनिरूपणं नाम चतुर्दशाधिकशततमोऽध्यायः ॥ ११४ ॥

Transliteration

iti śrībṛhannāradīyapurāṇe pūrvabhāge bṛhadupākhyāne caturthapāde dvādaśamāsasthapañcamīvratanirūpaṇaṃ nāma caturdaśādhikaśatatamo'dhyāyaḥ || 114 ||

Translation

یوں شری بृहन्नاردییہ پران کے پُروَ بھاگ، بृहد اُپاکھیان، چوتھے پاد میں ‘بارہ مہینوں کی پنچمی ورت کی توضیح’ نامی ایک سو چودھواں ادھیائے اختتام کو پہنچا۔

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha (सम्बन्ध/marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उक्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle: ‘thus’)

• श्री-बृहन्-नारदीय-पुराणे: in the Śrī Bṛhan-Nāradīya Purāṇa
• श्री-बृहन्-नारदीय-पुराणे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: श्री (प्रातिपदिक) + बृहन् (प्रातिपदिक) + नारदीय (प्रातिपदिक) + पुराण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; बहुपद-कर्मधारय (title compound)

• पूर्व-भागे: in the first part
• पूर्व-भागे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पूर्व (प्रातिपदिक) + भाग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; तत्पुरुषः (पूर्वः भागः)

• बृहद्-उपाख्याने: in the great sub-narrative
• बृहद्-उपाख्याने: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: बृहद् (प्रातिपदिक) + उपाख्यान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; कर्मधारयः

• चतुर्थ-पादे: in the fourth quarter/section
• चतुर्थ-पादे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: चतुर्थ (प्रातिपदिक) + पाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; तत्पुरुषः (चतुर्थः पादः)

• द्वादश-मास-स्थ-पञ्चमी-व्रत-निरूपणम्: the exposition of the Pañcamī vow observed over twelve months
• द्वादश-मास-स्थ-पञ्चमी-व्रत-निरूपणम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: द्वादश (प्रातिपदिक) + मास (प्रातिपदिक) + स्थ (प्रातिपदिक) + पञ्चमी (प्रातिपदिक) + व्रत (प्रातिपदिक) + निरूपण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (द्वादशमासेषु स्था पञ्चमी-व्रतस्य निरूपणम्)

• नाम: named/called
• नाम: Sambandha (सम्बन्ध/marker)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: संज्ञासूचक-अव्यय (indeclinable indicating name: ‘called’)

• चतुर्दश-अधिक-शततमः: one hundred and fourteenth
• चतुर्दश-अधिक-शततमः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: चतुर्दश (प्रातिपदिक) + अधिक (प्रातिपदिक) + शततम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुषः (शततमः + चतुर्दशाधिकः = 114th)

• अध्यायः: chapter
• अध्यायः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अध्याय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

Speaker

Narratorial colophon (textual compiler / Sūta-style closing formula)

Vrata Kalpa

Vrata: Dvādaśa-māsa-stha Pañcamī-vrata

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: none

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

This is the chapter-ending colophon: it sanctifies and authenticates the teaching by formally naming the section, the chapter title, and its placement—marking completion of the Pañcamī-vrata exposition as a Dharmic instruction.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Indirectly: by framing the Pañcamī-vrata as a structured monthly observance, it supports bhakti through disciplined devotional practice (vrata) rather than doctrinal explanation in this specific line.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Kalā/ritual timing is implied through “Pañcamī” (the 5th tithi) and “twelve months,” reflecting practical calendrical-ritual organization used in Dharma and vrata manuals.