Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 16

The Second Twelve-Month Vrata: Dvitīyā Observances and Their Fruits

Devanagari script

चंद्रार्द्धदानमत्रोक्तं सर्वसिद्धिविधायकम् । भाद्रशुक्लद्वितीयायां शक्ररूपं जगद्विधिम् ॥ १६ ॥

Transliteration

caṃdrārddhadānamatroktaṃ sarvasiddhividhāyakam | bhādraśukladvitīyāyāṃ śakrarūpaṃ jagadvidhim || 16 ||

Translation

یہاں بیان کیا گیا ‘نیم چاند کا دان’ سبھی سِدھیاں دینے والا ہے۔ بھاد्रپد شُکل دُویتِیا کو شکر (اِندر) کے روپ میں جگت کے نظم کرنے والے پروردگار کی پوجا کرے۔

Word by Word

• चन्द्र-अर्द्ध-दानम्: the half-moon gift (rite)
• चन्द्र-अर्द्ध-दानम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: चन्द्र (प्रातिपदिक) + अर्द्ध (प्रातिपदिक) + दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः—‘चन्द्रस्य अर्द्धस्य दानम्’ (gift of a half-moon/half of the moon)

• अत्र: here
• अत्र: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देश/प्रसङ्ग-क्रियाविशेषण (adverb) ‘here/in this context’

• उक्तम्: is stated
• उक्तम्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘said/declared’

• सर्व-सिद्धि-विधायकम्: bestowing all accomplishments
• सर्व-सिद्धि-विधायकम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + सिद्धि (प्रातिपदिक) + विधायक (कृदन्त-प्रातिपदिक, विधा/धा धातोः)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः—‘सर्वासां सिद्धीनां विधायकम्’ (bestowing all attainments)

• भाद्र-शुक्ल-द्वितीयायाम्: on Bhādra bright-second (tithi)
• भाद्र-शुक्ल-द्वितीयायाम्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: भाद्र (प्रातिपदिक) + शुक्ल (प्रातिपदिक) + द्वितीया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (locative), एकवचन; तत्पुरुषः—‘भाद्रमासस्य शुक्लपक्षस्य द्वितीयायाम्’ (on the 2nd lunar day of bright fortnight of Bhādra)

• शक्र-रूपम्: in Indra’s form
• शक्र-रूपम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: शक्र (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः—‘शक्रस्य रूपम्’ (in the form of Indra)

• जगत्-विधिम्: the world-creator (Brahmā)
• जगत्-विधिम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: जगत् (प्रातिपदिक) + विधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः—‘जगतः विधिः’ (ordainer/creator of the world; Brahmā)

Speaker

Narada

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities

• Shakra (Indra)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It links a specific dāna/vrata act (candrārddha-dāna) with “sarva-siddhi,” emphasizing that disciplined charity performed on the correct tithi and with proper deity-form contemplation is a direct means to auspicious attainments.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti is expressed here as tithi-based upāsanā—worshipping the world-governing Lord through a recognized divine form (Śakra-rūpa), combining reverence, ritual timing, and offering (dāna) as devotional practice.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It highlights calendrical/astronomical application—tithi observance (Bhādrapada, Śukla pakṣa, Dvitīyā), aligning ritual action with lunar time-reckoning as used in traditional Jyotiṣa-based vrata scheduling.