Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 26

The Description of the Brahmāṇḍa Purāṇa’s Table of Contents

Anukramaṇī

वर्णनं नरकाणां च विकर्माचरणैस्ततः । मनोमयपुराख्यानं लयः प्राकृतिकस्ततः ॥ २६ ॥

varṇanaṃ narakāṇāṃ ca vikarmācaraṇaistataḥ | manomayapurākhyānaṃ layaḥ prākṛtikastataḥ || 26 ||

اس کے بعد دوزخوں کا بیان اور ممنوعہ اعمال کے ارتکاب کا تذکرہ آتا ہے؛ پھر منومय پور کی حکایت، اور اس کے بعد پرکرتی کے لَے (پرلَے) کا بیان کیا جاتا ہے۔

वर्णनम्description
वर्णनम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवर्णन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
नरकाणाम्of the hells
नरकाणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootनरक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
विकर्मwrong action/sinful act
विकर्म:
TypeNoun
Rootवि + कर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (contextual stem in compound), एकवचन (समासाङ्ग)
आचरणैःby (their) practice/commission
आचरणैः:
Hetu/Karana (हेतु/करण)
TypeNoun
Rootआचरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन
ततःthereafter
ततः:
Adhikarana (अधिकरण; adverbial)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, क्रम/अनन्तर-अर्थे (adverb: thereafter/from that)
मनःmind
मनः:
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रातिपदिक-रूप (समासाङ्ग)
मयconsisting of
मय:
TypeAdjective
Rootमय (प्रातिपदिक)
Formप्रातिपदिक-रूप (समासाङ्ग), ‘-मय’ प्रत्ययार्थ: made of/consisting of
पुरcity
पुर:
TypeNoun
Rootपुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रातिपदिक-रूप (समासाङ्ग)
आख्यानम्account/narration (of the mind-made city)
आख्यानम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootआख्यान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; समास: मनोमयपुर-आख्यानम् (षष्ठी/तत्पुरुष: ‘of the mind-made city’)
लयःdissolution
लयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootलय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
प्राकृतिकःnatural/prakṛti-based
प्राकृतिकः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्राकृतिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणम् (qualifies लयः)
ततःthereafter
ततः:
Adhikarana (अधिकरण; adverbial)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, क्रम/अनन्तर-अर्थे (adverb: thereafter)

Sage Sanatkumara (in dialogue with Narada, giving a sequential outline of topics)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhayanaka

N
Naraka
P
Prakriti

FAQs

It functions as an index-like summary, linking ethical causality (vikarma leading to naraka) with a broader cosmological frame that culminates in prākṛtika laya—reminding the reader that actions have consequences within a universe that also undergoes periodic dissolution.

Indirectly: by warning against vikarma and its painful results (naraka), it pushes the seeker toward sādhana grounded in dharma—within which Vishnu-bhakti is traditionally upheld as a purifying, liberating orientation that counters sinful tendencies.

No specific Vedāṅga technique is taught in this verse; it is primarily a Purāṇic topic-outline. Practically, it reinforces dharma-śāstric discernment between karma and vikarma (permissible vs. forbidden acts).