Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 21

Kūrmāpurāṇa-Anukramaṇikā

Index/Summary of the Kūrma Purāṇa

चतुर्थीवैष्णवो नाम मोक्षदा परिकीर्तिता । चतुष्पदी द्विजातीनां साक्षाद्ब्रह्मस्वरूरिणी ॥ २१ ॥

caturthīvaiṣṇavo nāma mokṣadā parikīrtitā | catuṣpadī dvijātīnāṃ sākṣādbrahmasvarūriṇī || 21 ||

چوتھی تِتھی ‘وَیشْنَوی’ کے نام سے مشہور ہے اور موکش دینے والی کہی گئی ہے؛ دْوِجوں کے لیے یہ چار پادوں والی کامل ورت ہے، جو ساکشات برہمن کے سوروپ کی حامل ہے۔

caturthīfourth
caturthī:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootcaturthī (प्रातिपदिक)
FormOrdinal adjective; Feminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); qualifying (saṃhitā implied)
vaiṣṇavaḥVaiṣṇava (named thus)
vaiṣṇavaḥ:
Karta (कर्ता/Subject/Apposition)
TypeNoun
Rootvaiṣṇava (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); used as name/title
nāmaby name
nāma:
Vākyasaṃbandha (वाक्यसम्बन्ध/Specifier)
TypeIndeclinable
Rootnāman (प्रातिपदिक)
FormAvyaya usage (अव्ययवत्) meaning ‘by name/namely’
mokṣadāgiver of liberation
mokṣadā:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootmokṣa (प्रातिपदिक) + dā (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (तत्पुरुष) compound; Feminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); qualifying (saṃhitā implied)
parikīrtitāis declared
parikīrtitā:
Kriyā (क्रिया/Predicative)
TypeVerb
Rootpari-√kīrt (धातु)
FormPast passive participle (क्त/कृदन्त); Feminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); predicate adjective
catuṣpadīfour-pāda (four-sectioned)
catuṣpadī:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootcatuṣpadī (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); ‘having four pādas’
dvijātīnāmof the twice-born
dvijātīnām:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootdvijāti (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Plural (बहुवचन)
sākṣātdirectly
sākṣāt:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootsākṣāt (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), Adverb meaning ‘directly/in person’
brahma-svarūpiṇīhaving the very nature of Brahman
brahma-svarūpiṇī:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootbrahman (प्रातिपदिक) + svarūpiṇī (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (तत्पुरुष) compound; Feminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); qualifying (saṃhitā implied)

Narada (teaching within an anukramaṇikā-style listing of sacred days/observances)

Vrata: Vaiṣṇavī-caturthī (caturthī named Vaiṣṇavī)

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

V
Vishnu
B
Brahman

FAQs

It elevates Vaiṣṇavī Caturthī as a liberation-oriented observance, declaring it intrinsically sacred—so pure that it is said to embody Brahman itself.

By naming the tithi “Vaiṣṇavī,” the verse frames time itself as sanctified through Viṣṇu-oriented devotion—suggesting that honoring Viṣṇu through vrata and remembrance becomes a direct support for mokṣa.

It relies on calendrical/ritual timing (tithi-based vrata practice), a practical application connected to Jyotiṣa (Vedāṅga astrology) for determining sacred days and appropriate observances.