Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 15

The Exposition of the Table of Contents of the Brahmavaivarta Purāṇa

Devanagari script

एतद्विघ्नेशखंडं हि सर्वविघ्नविनाशनम् । श्रीकृष्णजन्मसंप्रश्नो जन्माख्यानं ततोऽद्भुतम् ॥ १५ ॥

Transliteration

etadvighneśakhaṃḍaṃ hi sarvavighnavināśanam | śrīkṛṣṇajanmasaṃpraśno janmākhyānaṃ tato'dbhutam || 15 ||

Translation

یہ وِغنیش کھنڈ یقیناً تمام رکاوٹوں کو مٹانے والا ہے۔ اس کے بعد شری کرشن کے جنم کے بارے میں سوال آتا ہے، اور پھر اُن کے جنم کی عجیب و شاندار حکایت بیان ہوتی ہے۔

Word by Word

• एतत्-विघ्नेश-खण्डम्: this section on Vighneśa (Gaṇeśa)
• एतत्-विघ्नेश-खण्डम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + विघ्नेश (प्रातिपदिक) + खण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd case), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (विघ्नेशस्य खण्डम्)

• हि: indeed
• हि: Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात/सम्बन्धबोधक-अव्यय (particle; emphasis/indeed)

• सर्व-विघ्न-विनाशनम्: destroyer of all obstacles
• सर्व-विघ्न-विनाशनम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + विघ्न (प्रातिपदिक) + विनाशन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सर्वेषां विघ्नानां विनाशनम्)

• श्री-कृष्ण-जन्म-सम्प्रश्नः: the inquiry about Śrī Kṛṣṇa's birth
• श्री-कृष्ण-जन्म-सम्प्रश्नः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: श्री (प्रातिपदिक) + कृष्ण (प्रातिपदिक) + जन्म (प्रातिपदिक) + सम्प्रश्न (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (श्रीकृष्णस्य जन्मनः सम्प्रश्नः)

• जन्म-आख्यानम्: the narrative of the birth
• जन्म-आख्यानम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: जन्म (प्रातिपदिक) + आख्यान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (जन्मनः आख्यानम्)

• ततः: thereafter
• ततः: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb; sequence)

• अद्भुतम्: wonderful
• अद्भुतम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अद्भुत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

Speaker

Suta (narrating the topic-sequence of the Purana to the sages, in an anukramanika summary style)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Vighnesha (Ganesha)
• Shri Krishna

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It frames the text’s progression: first invoking Vighneśa for obstacle-removal, then turning to devotionally charged inquiry and narration of Śrī Kṛṣṇa’s divine birth.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By highlighting “inquiry” and “wondrous narration” of Kṛṣṇa’s birth, it signals śravaṇa (hearing) and manana (reflective questioning) as entry-points into Viṣṇu/Kṛṣṇa-bhakti.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

No specific Vedāṅga is taught in this verse; it functions as an anukramanika marker, indicating a ritual-practical theme (vighna-śānti/obstacle-removal) before the Kṛṣṇa-janma narrative.