Previous Verse
Next Verse

Shloka 19

Adhyaya 53Rudrasarga and the Measure of the Manvantaras: Svayambhuva Manu, Priyavrata’s Line, and the Seven Dvipas

पुष्कराधिपतिं चापि सवनं कृतवान् सुतम् ।

महावीतो धातकीश्च पुष्कराधिपतेः सुतौ ॥

puṣkarādhipatiṃ cāpi savanaṃ kṛtavān sutam |

mahāvīto dhātakīś ca puṣkarādhipateḥ sutau ||

اور اس نے اپنے بیٹے سَوَن کو پُشکر دویپ کا حاکم بنایا۔ اس پُشکر کے سردار کے دو بیٹے تھے—مہاویت اور دھاتکی۔

पुष्कराधिपतिम्lord of Puṣkara (Puṣkarādhipati)
पुष्कराधिपतिम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootपुष्कर + अधिपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (पुष्करस्य अधिपतिः)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअप्यर्थक-अव्यय (also)
सवनम्Savana
सवनम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootसवन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
कृतवान्made/appointed
कृतवान्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु) + क्तवतु (कृतवान्)
Formक्तवतु-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि प्रयोगः
सुतम्son
सुतम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
महावीतःMahāvīta (name)
महावीतः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमहावीत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
धातकीःDhātakī (name)
धातकीः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootधातकी (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
पुष्कराधिपतेःof Puṣkarādhipati
पुष्कराधिपतेः:
Sambandha (सम्बन्ध/possessive)
TypeNoun
Rootपुष्कराधिपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; (पुष्करस्य अधिपतिः) इति समास-प्रातिपदिकस्य षष्ठी
सुतौtwo sons
सुतौ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन (Dual)
Narrative cosmography and genealogy continuation
Priyavrata
CosmologyGenealogyDynastic succession

FAQs

Succession is depicted as structured and named: the stability of realms depends on clear transmission of responsibility across generations.

Vaṃśa/Vaṃśānucarita (lineage continuation) within cosmographic narration of the dvīpas.

Puṣkara (lotus imagery) can suggest purity and centrality; the text’s placement of rulership there hints at an archetype of ‘lotus-throne’ order—authority grounded in cosmic symmetry.