Previous Verse
Next Verse

Shloka 38

Adhyaya 35Madālasa’s Instruction on Purity, Impurity, and Corrective Rites (Śauca and Aśauca)

यस्य चानुदिनं हानिर्गृहे नित्यस्य कर्मणः । यश्च ब्राह्मणसंत्यक्तः किल्विषी स नराधमः ॥

yasya cānudinaṃ hānir gṛhe nityasya karmaṇaḥ / yaś ca brāhmaṇa-santyaktaḥ kilviṣī sa narādhamaḥ

جس کے گھر میں روزانہ کے واجب اعمال دن بہ دن گھٹتے جائیں اور جسے برہمن ملامت کے لائق سمجھ کر چھوڑ دیں—وہ گناہگار انسانوں میں سب سے پست ہے۔

yasyawhose/of whom
yasya:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Genitive (6th/षष्ठी), Singular; relative pronoun
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक अव्यय)
anudinamdaily
anudinam:
Adhikaraṇa (अधिकरण: time)
TypeIndeclinable
Rootanu-dina (अव्ययभाव)
FormAdverb (कालवाचक अव्यय); समास: अनु + दिनम् → 'day by day'
hāniḥloss/neglect
hāniḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roothāni (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular
gṛhein the house
gṛhe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootgṛha (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Locative (7th/सप्तमी), Singular
nityasyaof the daily/regular
nityasya:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootnitya (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Genitive (6th/षष्ठी), Singular; qualifies karmaṇaḥ
karmaṇaḥof the duty/rite
karmaṇaḥ:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootkarman (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Genitive (6th/षष्ठी), Singular
yaḥwho
yaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; relative pronoun
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक अव्यय)
brāhmaṇa-santyaktaḥabandoned by Brahmins
brāhmaṇa-santyaktaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootbrāhmaṇa (प्रातिपदिक) + sam-tyakta (कृदन्त-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; past passive participle (क्त) of √tyaj (धातु) with upasarga sam-; समास: ब्राह्मणैः संत्यक्तः (instrumental-tatpuruṣa)
kilviṣīsinful
kilviṣī:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkilviṣin (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; possessive adjective (मतुप्/इन्-प्रत्ययान्त): 'having sin'
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; demonstrative pronoun
nara-adhamaḥa lowest of men
nara-adhamaḥ:
Pratijñā (प्रत्यय/nominal predicate)
TypeNoun
Rootnara (प्रातिपदिक) + adhama (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; कर्मधारय: नरः अधमः (an inferior man)
Dharma-instruction voice within the Purāṇic discourse (didactic narration; not Devi Māhātmya)

{ "primaryRasa": "dharma", "secondaryRasa": "shanta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

DharmaNitya-karma (daily duties)Gṛhastha disciplineKarmic consequence

FAQs

Daily duties are portrayed as the backbone of dharmic life; steady neglect erodes both spiritual merit and social trust. Dharma is sustained more by consistency than by occasional intensity.

Ancillary dharma/ācāra instruction.

‘Daily rites’ symbolize daily recollection (smṛti) of the sacred. Their decline mirrors the gradual fall of awareness into forgetfulness (pramāda).