Home›Markandeya Purana›Adhy. 23›Shloka 34
←Previous Verse
Next Verse→

Shloka 34

Adhyaya 23 — Ashvatara’s Vow for Madalasa and the Bestowal of Musical Science by Sarasvati

Sanskrit

तथा त्वयि स्थितं ब्रह्म जगच्चेदमशेषतः ।

ओङ्काराक्षरसंस्थानं यत्तु देवि ! स्थिरास्थिरम् ॥

Transliteration

tathā tvayi sthitaṃ brahma jagac cedaṃ aśeṣataḥ | oṅkārākṣara-saṃsthānaṃ yat tu devi, sthirāsthiram ||

Translation

اسی طرح تیرے اندر برہمن قائم ہے اور یہ سارا جگت بھی بےباقی کے ساتھ۔ اور جو کچھ ‘اوم’ کے حرف میں قائم ہے—اے دیوی—چلنے والا اور ساکن، وہ سب بھی تیرے ہی اندر ہے۔

Word by Word
तथाthus/likewise
तथा:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकारवाचक (adverb of manner: ‘thus/so’)
त्वयिin you
त्वयि:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, एकवचन, सप्तमी-विभक्ति (Locative singular)
स्थितम्is situated
स्थितम्:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootस्था (धाातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त), नपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति; ‘स्थितं (अस्ति)’ implied
ब्रह्मBrahman
ब्रह्म:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा-विभक्ति (Nominative singular)
जगत्the world
जगत्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा-विभक्ति (Nominative singular)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
इदम्this
इदम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा-विभक्ति (Nominative singular); जगत् के प्रति अप्पोज़िशन (in apposition)
अशेषतःentirely, without remainder
अशेषतः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअशेष (प्रातिपदिक) + तस् (तद्धित-अव्यय)
Formतद्धितान्त-अव्यय (adverb), तस्-प्रत्यय (in every respect/entirely)
ओङ्कार-अक्षर-संस्थानम्the structure/form of the Oṃ-syllable
ओङ्कार-अक्षर-संस्थानम्:
Karma (कर्म/Complement)
TypeNoun
Rootओङ्कार (प्रातिपदिक) + अक्षर (प्रातिपदिक) + संस्थान (प्रातिपदिक)
Formबहुपद-तत्पुरुष-समास (determinative: ‘ओङ्कारस्य अक्षरस्य संस्थानम्’), नपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति
यत्which
यत्:
Karta (कर्ता/Relative subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति; सम्बन्धसूचक (relative) referring to preceding
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय, अवधान/विरोधसूचक (particle: ‘but/indeed’)
देविO Goddess
देवि:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, एकवचन, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative singular)
स्थिर-अस्थिरम्both stable and unstable
स्थिर-अस्थिरम्:
Karma (कर्म/Complement adjective)
TypeAdjective
Rootस्थिर (प्रातिपदिक) + अस्थिर (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समास (itaretara: ‘स्थिरं च अस्थिरं च’), नपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति; विशेषण of यत्/संस्थानम्
Speakers
Hymn addressed to Devi
Verse Rasa

{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "bhakti", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

Primary Deities
Devi (Mahadevi)
Shakti Aspects
Devi as Om (Praṇava) and as Brahman-support
Key Themes
ShaktismOm/Praṇava theologyCosmologyImmanence/TranscendenceBrahman

FAQs

Om is presented not merely as a sound but as the comprehensive symbol of reality; identifying Devi with Om sacralizes speech, prayer, and mantra as direct participation in the divine ground.

Functions as a theological gloss supporting 'Sarga' (creation) by stating the universal containment in Devi/Om, though not narrating a specific cosmogony.

Oṅkāra as Devi’s ‘saṃsthāna’ implies mantra-yoga: by meditating on Om one approaches the Goddess as the totality of the moving and unmoving cosmos.

←Previous Verse
Next Verse→