Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

Adhyāya 6: Kaṅka (Yudhiṣṭhira) Seeks Refuge in Virāṭa’s Assembly

चतुर्भुजे चतुर्वक्त्रे पीनश्रोणिपयोधरे । मयूरपिच्छवलये केयूराजड़रदधारिणि । भासि देवि यथा पद्मा नारायणपरिग्रह:

caturbhuje caturvaktre pīnaśroṇipayodhare | mayūrapicchavalaye keyūrājaṭaraddhāriṇi | bhāsi devi yathā padmā nārāyaṇaparigrahaḥ ||

اے دیوی، تو چہار بازوؤں والی اور چہار چہروں والی ہے؛ بھرے ہوئے کولہوں اور پستانوں سے آراستہ۔ مور کے پروں کے حلقے سے مزین، بازوبند (کییور) پہنے ہوئے، جٹاؤں کو دھارنے والی—تو نارائن کے آغوش میں کھلے کنول کی طرح درخشاں ہے۔

चतुर्भुजेO four-armed (one)
चतुर्भुजे:
Sambodhana
TypeAdjective
Rootचतुर्भुज
FormFeminine, Vocative, Singular
चतुर्वक्त्रेO four-faced (one)
चतुर्वक्त्रे:
Sambodhana
TypeAdjective
Rootचतुर्वक्त्र
FormFeminine, Vocative, Singular
पीनश्रोणिपयोधरेO (one) with full hips and breasts
पीनश्रोणिपयोधरे:
Sambodhana
TypeAdjective
Rootपीनश्रोणिपयोधर
FormFeminine, Vocative, Singular
मयूरपिच्छवलयेO (one) with a peacock-feather bracelet/garland
मयूरपिच्छवलये:
Sambodhana
TypeAdjective
Rootमयूरपिच्छवलय
FormFeminine, Vocative, Singular
केयूराजङ्गदधारिणिO wearer of armlets and bracelets
केयूराजङ्गदधारिणि:
Sambodhana
TypeAdjective
Rootकेयूराजङ्गदधारिणी
FormFeminine, Vocative, Singular
भासिyou shine
भासि:
Kriya
TypeVerb
Rootभा
FormPresent, Second, Singular, Parasmaipada
देविO goddess
देवि:
Sambodhana
TypeNoun
Rootदेवी
FormFeminine, Vocative, Singular
यथाas, like
यथा:
Avyaya
TypeIndeclinable
Rootयथा
पद्माPadmā (Lakṣmī)
पद्मा:
Karta
TypeNoun
Rootपद्मा
FormFeminine, Nominative, Singular
नारायणपरिग्रहःwhose consort is Nārāyaṇa / embraced by Nārāyaṇa
नारायणपरिग्रहः:
Visheshana
TypeNoun
Rootनारायणपरिग्रह
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
D
Devī
N
Nārāyaṇa
P
Padmā (Śrī/Lakṣmī)
M
mayūrapiccha (peacock-feather ornament)
K
keyūra (armlets)
J
jaṭā (matted locks)

Educational Q&A

The verse functions as a devotional-stylistic praise: it highlights divine splendor and auspicious association with Nārāyaṇa, implying that true radiance and prosperity (Padmā/Śrī) are grounded in dharmic, divine alignment rather than mere external beauty.

Vaiśampāyana narrates a description of a goddess-like figure, detailing her iconographic features (four arms, four faces, ornaments, matted locks) and comparing her radiance to Padmā (Śrī/Lakṣmī), explicitly linking her to Nārāyaṇa as his embraced/associated consort.