Shloka 4
अर्जुन-कर्ण-सङ्ग्रामः
Arjuna–Karna Engagement in the Cattle-Raid Aftermath
आनुकूल्येन कार्याणामन्तरं संविधीयते । भारं हि रथकारस्य न व्यवस्यन्ति पण्डिता:,देश और कालकी अनुकूलता होनेसे ही कार्योका फल सिद्ध होता है। विद्वान् पुरुष रथ बनानेवाले (सूत) की बातपर ही सारा भार डालकर स्वयं देश-कालका विचार किये बिना युद्ध आदिका निश्चय नहीं करते-
ānukūlyena kāryāṇām antaraṃ saṃvidhīyate | bhāraṃ hi rathakārasya na vyavasyanti paṇḍitāḥ |
کرِپا نے کہا—کاموں کا حقیقی نتیجہ تبھی حاصل ہوتا ہے جب حالات موافق ہوں۔ دانا لوگ جنگ وغیرہ کے فیصلے میں سارا بوجھ صرف رتھ بان کی رائے پر نہیں ڈالتے؛ وہ خود وقت اور زمین کی کیفیت کو پرکھ کر عزم کرتے ہیں۔
कृप उवाच
Educational Q&A
Sound action depends on suitability of circumstances (especially place and time). Wise leaders do not outsource responsibility to a subordinate’s opinion; they personally assess conditions before deciding, particularly in grave matters like war.
Kṛpa is offering counsel, stressing strategic and ethical prudence: decisions—implicitly about conflict—must be grounded in a careful evaluation of context rather than made rashly or by placing full responsibility on a chariot-expert’s advice.