Shloka 20

कृपकर्णसंवादः

Kṛpa’s Counsel to Karṇa on Deśa-Kāla and Coordinated Strategy

Devanagari script

पृथिव्यां चतुरन्तायां वर्णो मे दुर्लभ: सम: । करोमि कर्म शुक्लं च तस्मान्मामर्जुनं विदु:,(अर्जुन शब्दके तीन अर्थ हैं--वर्ण या दीप्ति, ऋजुता या समता, धवल या शुद्ध।) चारों ओर समुद्रपर्यन्त पृथ्वीपर मेरे-जैसी दीप्ति दुर्लभ है। मैं सबके प्रति समभाव रखता हूँ और शुद्ध कर्म करता हूँ। इसी कारण विज्ञ पुरुष मुझे “अर्जुन” के नामसे जानते हैं

Transliteration

arjuna uvāca | pṛthivyāṃ caturantāyāṃ varṇo me durlabhaḥ samaḥ | karomi karma śuklaṃ ca tasmān mām arjunaṃ viduḥ |

Translation

چاروں طرف سمندر سے گھری اس زمین پر میری سی تابانی نایاب ہے۔ میں سب کے ساتھ یکساں رویّہ رکھتا ہوں اور پاکیزہ اعمال کرتا ہوں؛ اسی لیے اہلِ دانش مجھے ‘ارجن’ کے نام سے جانتے ہیں۔

Word by Word

पृथिव्याम्on the earth

चतुरन्तायाम्in (the earth) having four boundaries (i.e., bounded by the four seas)

वर्णःlustre/complexion (radiance)

मेof me / my

दुर्लभःrare, hard to find

समःequal, comparable

करोमिI do / I perform

कर्मdeed, action

शुक्लम्pure, white (spotless)

चand

तस्मात्therefore, from that reason

माम्me

अर्जुनम्Arjuna (the one called ‘Arjuna’)

विदुःthey know

Speaker

अर्जुन उवाच

Characters & Entities

Arjuna

Earth (Pṛthivī)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes