Shloka 37
Dhaumya’s Counsel on Incognito Conduct in a Royal Household (राजवसतौ आचरण-निति)
न चातिधैर्येण चरेद् गुरुतां हि व्रजेत् ततः । स्मितं तु मृदुपूर्वेण दर्शयेत प्रसादजम्,किसी दूसरे व्यक्तिके सम्बन्धमें कोई हास्यजनक वस्तु दिखायी दे, तो अधिक हर्ष न प्रकट करे एवं पागलोंकी तरह अट्टहास न करे तथा अत्यन्त धैर्यके कारण जडवत् निश्रैष्ट होकर भी न रहे। इससे वह गौरव (सम्मान) को प्राप्त होता है। मनमें प्रसन्नता होनेपर मुखसे मृदुल (मन्द) मुसकानका ही प्रदर्शन करे
na cātidhaīryeṇa cared gurutāṃ hi vrajet tataḥ | smitaṃ tu mṛdupūrveṇa darśayet prasādajam ||
دھومیہ نے کہا—حد سے زیادہ سخت ضبط کے ساتھ بھی نہ چلو؛ اس سے آدمی بھاری اور ناقابلِ رسائی ہو جاتا ہے۔ اندرونی سکون سے پیدا ہونے والی نرم مسکراہٹ ہی ظاہر کرو؛ نہ دوسرے کی مضحکہ خیز بات پر حد سے زیادہ خوش ہو، نہ دیوانے کی طرح قہقہہ لگاؤ۔
धौग्य उवाच
Educational Q&A
Maintain balanced demeanor: avoid both loud, mocking laughter and overly rigid, stone-like seriousness; express joy through a mild, gracious smile arising from inner calm (prasāda).
In Virāṭa Parva, Dhaugya offers practical counsel on proper behavior and self-presentation—how one should appear among others during delicate circumstances—emphasizing restraint, dignity, and non-mockery.