Shloka 4
Virāṭa-parva Adhyāya 33 — Kuru Cattle-Raid and Matsya Mobilization (भूमिंजय-प्रेरणा)
Devanagari script
ततः सुशर्मा त्रैगर्त: सह भ्रात्रा यवीयसा । अभ्यद्रवन्मत्स्यराजं रथव्रातेन सर्वश:,तदनन्तर त्रिगर्तराज सुशर्माने अपने छोटे भाईके साथ रथियोंका समूह लेकर चारों ओरसे मत्स्यराज विराटपर धावा बोल दिया
Transliteration
tataḥ suśarmā traigartaḥ saha bhrātrā yavīyasā | abhyadravan matsyarājaṃ rathavrātena sarvaśaḥ ||
Translation
اس کے بعد تریگرتوں کا راجا سُشرما اپنے چھوٹے بھائی کے ساتھ رتھیوں کے بڑے جُھنڈ کو لے کر ہر سمت سے متسیہ راجا وِراٹ پر ٹوٹ پڑا۔
Word by Word
ततःthen, thereafter
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः (तद्-प्रातिपदिकात् अव्यय)
FormAvyaya
सुशर्माSusharman
सुशर्मा:
Karta
TypeNoun
Rootसुशर्मन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, nominative, singular
त्रैगर्तःthe Trigarta (king/leader of the Trigartas)
त्रैगर्तः:
Karta
TypeNoun
Rootत्रैगर्त (प्रातिपदिक)
FormMasculine, nominative, singular
सहtogether with
सह:
Karana
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
FormAvyaya (governs instrumental)
भ्रात्राwith (his) brother
भ्रात्रा:
Karana
TypeNoun
Rootभ्रातृ (प्रातिपदिक)
FormMasculine, instrumental, singular
यवीयसाyounger
यवीयसा:
Karana
TypeAdjective
Rootयवीयस् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, instrumental, singular (agreeing with भ्रात्रा)
अभ्यद्रवत्rushed/charged (upon)
अभ्यद्रवत्:
Karta
TypeVerb
Rootद्रु (धातु)
FormImperfect (लङ्), 3rd person, singular, Parasmaipada (with preverb अभि-)
मत्स्यराजम्the king of the Matsyas
मत्स्यराजम्:
Karma
TypeNoun
Rootमत्स्यराज (प्रातिपदिक)
FormMasculine, accusative, singular
रथव्रातेनwith a host/group of chariots (chariot-warriors)
रथव्रातेन:
Karana
TypeNoun
Rootरथव्रात (प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, instrumental, singular
सर्वशःon all sides; entirely
सर्वशः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसर्वशः (अव्यय)
FormAvyaya
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaS
SuśarmāT
Trigarta (people/kingdom)Y
Younger brother of SuśarmāM
Matsya kingdomV
Virāṭa (Matsyarāja)C
Chariot-warriors (rathavratā)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes