Shloka 24
कृपवाक्यं तथा नीत्युपदेशः
Kṛpa’s Counsel and a Discourse on Statecraft
रसा: स्पर्शाश्न गन्धाश्न शब्दाश्षापि गुणान्विता: । दृश्यानि च प्रसन्नानि यत्र राजा युधिष्ठिर:,“जहाँ राजा युधिष्ठिर होंगे, वहाँ रस, स्पर्श, गन्ध और शब्द--सभी विषय गुणकारी होंगे और मनको प्रसन्न करनेवाले दृश्य देखनेको मिलेंगे
rasāḥ sparśāś ca gandhāś ca śabdāś cāpi guṇānvitāḥ | dṛśyāni ca prasannāni yatra rājā yudhiṣṭhiraḥ ||
وَیشَمپایَن نے کہا— جہاں راجا یُدھِشٹھِر ہوں، وہاں ذائقہ، لمس، خوشبو اور آواز—حواس کے سب موضوعات نیک و مفید اوصاف سے آراستہ ہو جاتے ہیں؛ اور وہاں کے مناظر بھی خوشگوار اور دل کو شاد کرنے والے ہوتے ہیں۔ دھرم پر قائم بادشاہ کی موجودگی سے ملک کی فضا تک میں نرمی اور برکت آ جاتی ہے۔
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse conveys that a dharmic ruler’s presence elevates the environment itself: sensory experiences become wholesome and sights become pleasing. Ethically, it suggests that inner virtue and righteous governance radiate outward, producing social and even experiential well-being.
Vaiśampāyana describes Yudhiṣṭhira’s auspicious influence: wherever he is, the surroundings feel благоприятные—pleasant to the senses and delightful to behold—highlighting his reputation as a king whose dharma brings prosperity and serenity.