Shloka 22
कृपवाक्यं तथा नीत्युपदेशः
Kṛpa’s Counsel and a Discourse on Statecraft
गावश्च बहुलास्तत्र न कृशा न च दुर्बला: । पयांसि दथघिसर्पीषि रसवन्ति हितानि च,“उन जनपदमें गौओंकी अधिकता होगी और वे गौएँ कृश या दुर्बल न होकर खूब हृष्ट- पुष्ट होंगी। उनके दूध, दही और घी भी बड़े स्वादिष्ट तथा हितकारी होंगे
gāvaś ca bahulās tatra na kṛśā na ca durbalāḥ | payāṃsi dadhi ghṛta-sarpīṃṣi rasavanti hitāni ca ||
وَیشَمپایَن نے کہا— اُس خطّے میں گائیں بہت ہوں گی؛ نہ وہ دبلی ہوں گی نہ کمزور، بلکہ تندرست اور خوب فربہ ہوں گی۔ اُن کا دودھ، دہی اور گھی ذائقہ دار بھی ہوگا اور مفید بھی—یہ خوشحالی اور دھرم کی درست حکمرانی سے سنبھلے ہوئے دیس کی نشانی ہے۔
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse presents abundance and health of cattle and dairy as markers of a well-ordered society: when a land is properly governed and dharma is upheld, prosperity appears in tangible, life-sustaining forms that are both enjoyable (rasavat) and beneficial (hita).
Vaiśampāyana describes the condition of a certain region (janapada), emphasizing its prosperity through plentiful, healthy cows and the quality of their dairy products—an auspicious depiction of the land’s well-being.