Previous Verse
Next Verse

Mahabharata — Vana Parva, Shloka 17

युधिष्ठिरस्य अर्जुनप्रेषण-युक्तिवर्णनम् | Yudhiṣṭhira’s Rationale for Sending Arjuna and Request to Dhaumya

त्रिरात्रमुषित: शाकं भक्षयित्वा नर: शुचि: । शाकाहारस्य यत्‌ किंचिद्‌ वर्षद्वादिशभि: कृतम्‌

trirātram uṣitaḥ śākaṃ bhakṣayitvā naraḥ śuciḥ | śākāhārasya yat kiñcid varṣadvādaśibhiḥ kṛtam

جو آدمی پاکیزہ رہ کر تین راتیں صرف ساگ کھا کر بسر کرے، اسے بارہ برس تک ساگاہار کے ضبط سے جو کچھ بھی پُنّیہ حاصل ہوتا ہے، وہ سب مل جاتا ہے۔

त्रिरात्रम्for three nights
त्रिरात्रम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootत्रिरात्र
FormNeuter, Accusative, Singular
उषितःhaving stayed/dwelt
उषितः:
Karta
TypeVerb
Rootवस् (उष् as past participle stem)
FormMasculine, Nominative, Singular
शाकम्greens/vegetables
शाकम्:
Karma
TypeNoun
Rootशाक
FormNeuter, Accusative, Singular
भक्षयित्वाhaving eaten
भक्षयित्वा:
Karma
TypeVerb
Rootभक्ष्
FormAbsolutive (Gerund)
नरःa man
नरः:
Karta
TypeNoun
Rootनर
FormMasculine, Nominative, Singular
शुचिःpure/clean
शुचिः:
Karta
TypeAdjective
Rootशुचि
FormMasculine, Nominative, Singular
शाकाहारस्यof a diet of vegetables
शाकाहारस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootशाकाहार
FormMasculine, Genitive, Singular
यत्whatever/that which
यत्:
Karma
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
किंचित्anything/something
किंचित्:
Karma
TypePronoun
Rootकिम् + चित्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
वर्षद्वादशभिःby twelve years / with twelve years
वर्षद्वादशभिः:
Karana
TypeNoun
Rootवर्षद्वादश
FormNeuter, Instrumental, Plural
कृतम्done/performed
कृतम्:
Karma
TypeVerb
Rootकृ
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular

घुलस्त्य उवाच

G
Ghūlastya (speaker)
N
nara (a man/observer of the vow)
Ś
śāka (greens/leafy vegetables)

Educational Q&A

The verse teaches that disciplined restraint in diet, combined with purity, can yield great spiritual merit; even a short, sincere observance may equal the fruit of a much longer practice.

Ghūlastya is describing the fruit (phala) of an austerity: staying for three nights while eating only greens, asserting that this brief observance grants the same merit attributed to maintaining a greens-only regimen for twelve years.