Shloka 7
सूर्य–कर्णोपदेशः
Sūrya’s Counsel to Karṇa on Kīrti and the Kuṇḍala
Devanagari script
श्रीमान् दधिमुखो नाम हरिवृद्धो5तिवीर्यवान् । प्रचकर्ष महासैन्यं हरीणां भीमतेजसाम्,वानरोंमें वृद्ध तथा अत्यन्त पराक्रमी श्रीमान् दधिमुख भयंकर तेजसे सम्पन्न वानरोंकी विशाल सेना साथ लेकर आये
Transliteration
śrīmān dadhimukho nāma harivṛddho 'tivīryavān | pracakārṣa mahāsainyaṃ harīṇāṃ bhīmatejasām ||
Translation
مارکنڈیہ نے کہا—دھدیمکھ نام کا ایک باوقار بندر تھا، جو بندروں میں عمر رسیدہ اور نہایت پرزور تھا۔ اس نے ہیبت ناک جلال رکھنے والے بندروں کی ایک عظیم فوج سمیٹ کر آگے بڑھائی۔
Word by Word
श्रीमान्illustrious, prosperous
श्रीमान्:
Karta
TypeAdjective
Rootश्रीमन्
FormMasculine, Nominative, Singular
दधिमुखःDadhimukha (proper name; 'one with a curd-like/white face')
दधिमुखः:
Karta
TypeNoun
Rootदधिमुख
FormMasculine, Nominative, Singular
नामby name, called
नाम:
TypeIndeclinable
Rootनाम
हरिवृद्धःan elder among the monkeys
हरिवृद्धः:
Karta
TypeAdjective
Rootहरिवृद्ध
FormMasculine, Nominative, Singular
अतिवीर्यवान्of exceedingly great prowess
अतिवीर्यवान्:
Karta
TypeAdjective
Rootअतिवीर्यवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रचकर्षdrew/led forth, brought along
प्रचकर्ष:
TypeVerb
Rootप्र + कृ (कर्षति)
FormPerfect, Third, Singular, Parasmaipada
महासैन्यम्a great army
महासैन्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootमहासैन्य
FormNeuter, Accusative, Singular
हरीणाम्of the monkeys
हरीणाम्:
TypeNoun
Rootहरि
FormMasculine, Genitive, Plural
भीमतेजसाम्of (those) having terrible splendor
भीमतेजसाम्:
TypeAdjective
Rootभीमतेजस्
FormMasculine, Genitive, Plural
Speaker
मार्कण्डेय उवाच
Characters & Entities
M
MārkaṇḍeyaD
DadhimukhaV
Vānara host (harīṇām mahāsainyam)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes