Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

Sāvitrī’s Report and Nārada’s Prognosis (सावित्र्याख्यान—सत्यवान्-गुणवर्णनं तथा अल्पायुषः पूर्वसूचना)

लोहिताक्षं महाबाहुं मत्तमातड्रगामिनम्‌ । कम्बुग्रीवं महोरस्क॑ नीलकुज्चितमूर्थजम्‌

lohītākṣaṃ mahābāhuṃ mattamātaṅgagāminam | kambugrīvaṃ mahoraskaṃ nīlakuñcitamūrdhajam ||

مارکنڈیہ نے کہا—اس کی آنکھیں کچھ سرخی مائل تھیں، بازو نہایت قوی تھے، اور وہ مدہوش ہاتھی کی طرح وقار بھری جھومتی چال چلتا تھا۔ اس کی گردن صدف (شنکھ) کی مانند خوش نما، سینہ فراخ، اور سر پر گہرے سیاہ، گھنگریالے بال تھے۔

लोहिताक्षम्red-eyed (having reddish eyes)
लोहिताक्षम्:
Karma
TypeAdjective
Rootलोहिताक्ष
FormMasculine, Accusative, Singular
महाबाहुम्mighty-armed
महाबाहुम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमहाबाहु
FormMasculine, Accusative, Singular
मत्तमातङ्गगामिनम्moving like an intoxicated elephant
मत्तमातङ्गगामिनम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमत्तमातङ्गगामिन्
FormMasculine, Accusative, Singular
कम्बुग्रीवम्conch-necked (with a neck like a conch)
कम्बुग्रीवम्:
Karma
TypeAdjective
Rootकम्बुग्रीव
FormMasculine, Accusative, Singular
महोरस्कम्broad-chested
महोरस्कम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमहोरस्क
FormMasculine, Accusative, Singular
नीलकुञ्चितमूर्धजम्having dark, curly hair
नीलकुञ्चितमूर्धजम्:
Karma
TypeAdjective
Rootनीलकुञ्चितमूर्धज
FormMasculine, Accusative, Singular

मार्कण्डेय उवाच

मार्कण्डेय (Mārkaṇḍeya)
श्रीराम (Rāma) (implied by the descriptive context)

Educational Q&A

The verse uses auspicious physical markers to signal moral and royal fitness: true authority is portrayed as a harmony of strength, dignity, and self-mastery—qualities expected of one who protects dharma.

Mārkaṇḍeya is describing the hero’s appearance in elevated, poetic terms—emphasizing majesty (elephant-like gait), beauty (conch-like neck), and power (mighty arms, broad chest) as part of a larger account praising Rāma’s exemplary nature.