Shloka 30
Bhīṣma’s Admonition; Duryodhana’s Rājasūya Aspiration and the Proposal of a Vaiṣṇava-satra
गच्छध्वं त्वरिता: सर्वे यत्र राजा स कौरव: । न चेदद्यैव गच्छथध्वं धर्मराजनिवेशनम्,“या तो तुम सब लोग तुरन्त वहीं लौट जाओ, जहाँ तुम्हारा राजा दुर्योधन रहता है। या यदि ऐसा नहीं करना है, तो अभी धर्मराजके नगर (यमलोक) की राह लो”
gacchadhvaṁ tvaritāḥ sarve yatra rājā sa kauravaḥ | na ced adyaiva gacchathadhvaṁ dharmarājaniveśanam ||
وَیشَمپایَن نے کہا— تم سب جلدی سے وہاں چلے جاؤ جہاں وہ کوروَ راجا (دُریودھن) ہے۔ ورنہ اگر ایسا نہیں کرتے تو آج ہی دھرم راج (یَم) کے گھر کی راہ لو۔
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse underscores accountability: obedience to rightful command and timely action avert ruin, while obstinacy or refusal invites immediate, fatal consequences—symbolized by being sent to Dharmarāja’s abode.
A speaker (reported by Vaiśampāyana) issues an urgent order to a group: return immediately to the Kaurava king (Duryodhana). The alternative is framed as certain death—‘go to Dharmarāja’s dwelling’—a stark warning meant to compel compliance.