Shloka 1
भद्रवटगमनम् — स्कन्देन महिषदानवनिग्रहः
Bhadravaṭa Procession and Skanda’s Neutralization of Mahiṣa
#::73:.8 #::3:.:7 () हि २ 7 ३. “अग्नीषोमावुपांशु यष्टव्यावजामित्वाय” इस श्रुतिमें अग्नि और सोमको उपांशु मन्त्रोच्चारणपूर्वक आज्यभाग अर्पण करनेका विधान है। यहाँ सोमके साथ जिस अग्निको आज्यभागका अधिकारी बताया गया है
mārkaṇḍeya uvāca |
kāśyapo hāṭha-vāsiṣṭhaḥ prāṇaś ca prāṇa-putrakaḥ |
agnir āṅgirasaś caiva cyavanas triṣu-varcakaḥ ||
مارکنڈیہ نے کہا—اے یُدھشٹھِر! کاشیپ (کاشیپ کا بیٹا)، ہاٹھ-واسِشٹھ (واسِشٹھ کا بیٹا)، پران اور پران پُترک، آنگِرسہ وंश کا اگنی، اور چَیون—جو تین شعاعوں والا ہے—یہ پانچ پَانچجنّیہ مقدس آگیں ہیں۔ اب ان کی پیدائش اور نسل کا بیان سنو۔
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
The verse frames sacred fire not merely as a physical element but as a lineage-bearing, ritually authoritative principle. By naming distinct ‘fires’ with genealogical identities, it reinforces dharma as continuity—ritual order preserved through recognized origins and proper transmission.
Mārkaṇḍeya, speaking to Yudhiṣṭhira, begins a description of the origin and descendants of a set of five sacred fires (pañcajana/pāñcajana). He lists the five by name and lineage, setting up a broader account of their emergence and succession.