Shloka 32
कृतयुगवर्णनम् तथा राजधर्मोपदेशः
Kṛtayuga Description and Instruction on Royal Dharma
निवृत्तयज्ञस्वाध्याया दण्डाजिनविवर्जिता:,(सहस्र चतुर्युगके अन्तिम) कलियुगके अन्तिम भागमें ब्राह्मण यज्ञ, स्वाध्याय, दण्ड और मृगचर्मका त्याग कर देंगे और (भनक्ष्याभक्ष्यका विचार छोड़कर) सब कुछ खाने- पीनेवाले हो जायँगे। तात! ब्राह्मण तो जपसे दूर भागेंगे और शूद्र वैदिक मन्त्रोंके जपमें संलग्न होंगे
vaiśampāyana uvāca | nivṛtta-yajña-svādhyāyā daṇḍājina-vivarjitāḥ | (sahasra-caturyugake antima) kali-yugake antima-bhāge brāhmaṇā yajñaṃ svādhyāyaṃ daṇḍam ajinaṃ ca tyakṣyanti, bhakṣyābhakṣya-vivekaṃ vihāya sarva-bhakṣa-bhojino bhaviṣyanti | tāta! brāhmaṇā japaṃ dūrataḥ parityakṣyanti, śūdrāś ca vaidika-mantra-japeṣu saṃlagnā bhaviṣyanti ||
وَیشَمپایَن نے کہا—کلی یُگ کے آخری حصے میں برہمن یَجْیَہ اور سوادھیائے سے باز آ جائیں گے؛ ڈنڈ اور ہرن کی کھال بھی ترک کر دیں گے۔ کھانے کے لائق و نالائق کی تمیز چھوڑ کر ہر چیز کھانے پینے والے بن جائیں گے۔ اے عزیز! برہمن جپ سے دور بھاگیں گے اور شُودر ویدک منتروں کے جپ میں مشغول ہوں گے۔
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse frames Kali-yuga as a period where dharma weakens: traditional markers of disciplined religious life—sacrifice, Vedic study, ascetic emblems, dietary discernment, and japa—are neglected by those expected to uphold them, indicating ethical and spiritual inversion.
Vaiśampāyana delivers a future-oriented description (a Kali-yuga sign) in which Brahmins abandon customary Vedic duties and restraints, while Śūdras are depicted as taking up Vedic mantra-recitation—presented as a reversal of expected social-religious roles.