Shloka 213
कृतयुगवर्णनम् तथा राजधर्मोपदेशः
Kṛtayuga Description and Instruction on Royal Dharma
Devanagari script
आदितो मनुजव्याप्र कृत्स्नस्य जगत: क्षये । ये अन्तर्यामी आत्मा होनेसे सबको जानते हैं
Translation
اے انسانوں کے شیر! کُل جہان کے فنا کے آغاز ہی سے وہ باطن میں بسنے والا پرماتما سب کو جانتا ہے، مگر اسے وید بھی نہیں جان پاتے۔ اے تاجِ سلاطین، اے نرश्रेष्ठ! جب سارا جہان پرلے میں مٹ جاتا ہے تو اسی آدی بھوت پرمیشور سے یہ سراسر عجائب سے بھرا ہوا جگت پھر پیدا ہو اٹھتا ہے۔
Word by Word
आदितःfrom the beginning
आदितः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootआदि
FormAvyaya (ablatival adverbial sense: 'from the beginning')
मनुजव्याघ्रO tiger among men
मनुजव्याघ्र:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमनुज-व्याघ्र
FormMasculine, Vocative, Singular
कृत्स्नस्यof the entire
कृत्स्नस्य:
Sambandha
TypeAdjective
Rootकृत्स्न
FormNeuter, Genitive, Singular
जगतःof the world
जगतः:
Sambandha
TypeNoun
Rootजगत्
FormNeuter, Genitive, Singular
क्षयेat (the time of) dissolution
क्षये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootक्षय
FormMasculine, Locative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Sandhi Notes