Shloka 5
Sanatsujāta–Dhṛtarāṣṭra Saṃvāda: Brahmacarya and the Formless Brahman
Udyoga Parva 44
धर्मश्न॒ सत्यं च तपो दमश्न अमात्सरयय द्वीस्तितिक्षानसूया । दान॑ श्रुतं चैव धृति: क्षमा च महाव्रता द्वादश ब्राह्मणस्य,धर्म, सत्य, तप, इन्द्रियसंयम, डाह न करना, लज्जा, सहनशीलता, किसीके दोष न देखना, दान, शास्त्रज्ञान, धैर्य और क्षमा--ये ब्राह्मणके बारह महान् व्रत हैं
dharmaś ca satyaṃ ca tapo damaś ca amātsaryaṃ hrīs titikṣā anasūyā | dānaṃ śrutaṃ caiva dhṛtiḥ kṣamā ca mahāvratā dvādaśa brāhmaṇasya ||
سنَتسُجات نے کہا: دھرم اور سچائی، تپسیا اور ضبطِ نفس؛ حسد سے پاکی، حیا، برداشت، اور عیب جوئی سے پرہیز؛ سخاوت، مقدس علم (شروت/شاستر)، ثابت قدمی، اور درگزر—یہ بارہ برت (عظیم عہد) برہمن کی پہچان ہیں۔
सनत्युजात उवाच
Educational Q&A
A brāhmaṇa is defined not merely by birth or ritual, but by twelve great ethical disciplines: righteousness, truth, austerity, self-restraint, non-envy, modesty, forbearance, non-fault-finding, generosity, scriptural learning, steadfastness, and forgiveness.
In Udyoga Parva, as the crisis of war approaches, Sanatsujāta delivers moral and spiritual instruction, emphasizing inner virtues and disciplined character as the foundation of true nobility and right conduct.