Shloka 11

Sanatsujāta–Dhṛtarāṣṭra Saṃvāda: Brahmacarya and the Formless Brahman

Udyoga Parva 44

Devanagari script

ईर्ष्या, हर्ष, बहुत बकवाद, विवेकशून्यता तथा गुणोंमें दोष देखनेका स्वभाव। इसलिये विद्वान्‌ पुरुषको मदके वशीभूत नहीं होना चाहिये; क्योंकि सत्पुरुषोंने इस मदको सदा ही निन्दित बताया है

Transliteration

īrṣyā harṣaḥ bahu-bakavādaḥ viveka-śūnyatā tathā guṇeṣu doṣa-darśana-svabhāvaḥ; tasmād vidvān puruṣo mada-vaśībhūto na bhavet, yataḥ sat-puruṣaiḥ sa mado nityaṃ ninditaḥ proktaḥ.

Translation

مَد سے حسد، بے لگام مسرت، بہت زیادہ اور کھوکھلی باتیں، تمیز کا زوال، اور دوسروں کی خوبیوں میں بھی عیب دیکھنے کی عادت پیدا ہوتی ہے۔ اس لیے دانا آدمی کو مَد کے قبضے میں نہیں آنا چاہیے؛ کیونکہ سَت پُرُشوں نے اس مَد کو ہمیشہ قابلِ مذمت بتایا ہے۔

Word by Word

ईर्ष्याenvy

हर्षःexultation/joy

बहुmuch/excessive

बकवादःidle talk/prattle

विवेकशून्यताlack of discernment

तथाand/also

गुणेषुin virtues/good qualities

दोषfault

दर्शनseeing/perceiving

स्वभावःnature/disposition

तस्मात्therefore

विद्वान्a learned man

पुरुषःman/person

मदस्यof intoxication/pride

वशीभूतःsubjugated/under the control (of)

नnot

भवेत्should be/become

यतःbecause

सत्पुरुषैःby good men/noble persons

एषःthis

मदःintoxication/pride

सदाalways

निन्दितःcensured/blamed

उक्तःsaid/declared

Speaker

सनत्युजात उवाच

Characters & Entities

Sanatsujāta

Sandhi Notes