Shloka 26
उद्योगपर्व — विदुरनीतिः (Adhyāya 37): आयुःक्षयहेतवः, नीतिसूत्राणि, बलभेदाः, पाण्डव-विग्रहदोषदर्शनम्
Devanagari script
अमोघक्रो धहर्षस्य स्वयं कृत्यान्ववेक्षिण: । आत्मप्रत्ययकोशस्य वसुदैव वसुन्धरा
Transliteration
amoghakrodhaharṣasya svayaṁ kṛtyānvavekṣiṇaḥ | ātmapratyayakośasya vasudaiva vasundharā ||
Translation
جس کا غضب اور مسرت کبھی رائیگاں نہیں جاتے، جو ضروری کاموں کی خود نگرانی کرتا ہے، اور خزانے پر بھی اپنی پختہ واقفیت و گرفت رکھتا ہے—اس کے لیے زمین خود دولت عطا کرنے والی بن جاتی ہے۔
Word by Word
अमोघक्रोधहर्षस्यof one whose anger and joy are unfailing (not in vain)
अमोघक्रोधहर्षस्य:
Sambandha
TypeAdjective
Rootअमोघ-क्रोध-हर्ष (प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
स्वयम्oneself; personally
स्वयम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootस्वयम्
कृत्यान्duties; necessary tasks
कृत्यान्:
Karma
TypeNoun
Rootकृत्य (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Plural
अवेक्षिणःof one who oversees/looks after
अवेक्षिणः:
Sambandha
TypeAdjective
Rootअवेक्षिन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Singular
आत्मप्रत्ययकोशस्यof one whose treasury/resources are under his own control/knowledge
आत्मप्रत्ययकोशस्य:
Sambandha
TypeAdjective
Rootआत्म-प्रत्यय-कोश (प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
वसुदाwealth-giving
वसुदा:
Karta
TypeAdjective
Rootवसुदा (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Singular
एवindeed; certainly
एव:
None
TypeIndeclinable
Rootएव
वसुन्धराthe earth
वसुन्धरा:
Karta
TypeNoun
Rootवसुन्धरा (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Singular
Speaker
विदुर उवाच
Characters & Entities
V
ViduraV
Vasundharā (the Earth)K
Kośa (treasury)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes