Shloka 17
उद्योगपर्व — विदुरनीतिः (Adhyāya 37): आयुःक्षयहेतवः, नीतिसूत्राणि, बलभेदाः, पाण्डव-विग्रहदोषदर्शनम्
गिरिपृष्ठमुपारुह प्रासादं वा रहोगतः,अरण्ये नि:शलाके वा तत्र मन्त्रोडभिधीयते । पर्ववकी चोटी अथवा राजमहलपर चढ़कर एकान्त स्थानमें जाकर या जंगलमें तृण आदिसे अनावृत स्थानपर मन्त्रणा करनी चाहिये
giripṛṣṭham upāruhya prāsādaṃ vā rahogataḥ | araṇye niḥśalāke vā tatra mantro ’bhidhīyate ||
ودُر کہتے ہیں—مشورہ صرف محفوظ خلوت میں کرنا چاہیے: پہاڑ کی پشت پر چڑھ کر، یا محل کے کسی گوشۂ تنہائی میں، یا جنگل کے ایسے کھلے مقام پر جہاں کوئی آڑ نہ ہو—تاکہ رازدارانہ باتیں سن گن اور سازش سے محفوظ رہیں۔
विदुर उवाच
Educational Q&A
Confidential counsel (mantra) must be held in a place that ensures privacy and prevents being overheard; discretion is a key virtue of righteous and effective governance.
Vidura is giving practical political-ethical instruction (nīti) on how and where rulers and advisers should conduct deliberations—choosing secluded or open, coverless locations to avoid spies and leakage of plans.