Shloka 115
Adhyaya 32: Saṃjaya’s Return, Audience with Dhṛtarāṣṭra, and Ethical Admonition
दम्भं मोहं मत्सरं पापकृत्यं राजद्विष्ट॑ पैशुनं पूगवैरम् । मत्तोन्मत्तैर्दुर्जनैश्वापि वाद॑ यः प्रज्ञावान् वर्जयेत् स प्रधान:,जो बुद्धिमान् दम्भ, मोह, मात्सर्य, पापकर्म, राजद्रोह, चुगलखोरी, समूहसे वैर और मतवाले, पागल तथा दुर्जनोंसे विवाद छोड़ देता है, वह श्रेष्ठ है
dambhaṁ mohaṁ matsaraṁ pāpakṛtyaṁ rājadvaiṣṭaṁ paiśunaṁ pūgavairam | mattonmattair durjanaiś cāpi vādaṁ yaḥ prajñāvān varjayet sa pradhānaḥ ||
جو دانا شخص ریاکاری، فریبِ نفس، حسد، گناہ آلود عمل، بادشاہ سے دشمنی، چغلی، گروہی عداوت، اور نشے میں دھت، دیوانے یا بدکردار لوگوں سے جھگڑا—ان سب سے بچتا ہے، وہی افضل و مقدم سمجھا جاتا ہے۔
विदुर उवाच
Educational Q&A
Wisdom is shown less by winning arguments and more by refusing morally corrosive habits—hypocrisy, envy, slander, factional hatred, disloyalty to rightful authority—and by not wasting one’s mind in disputes with the intoxicated, deranged, or wicked.
In the Udyoga Parva’s counsel-setting, Vidura delivers nīti (statecraft and ethical instruction), outlining the vices and social behaviors a prudent person should avoid as tensions move toward the Kurukṣetra war.