Shloka 4
Udyoga Parva 21 — Bhīṣma’s Conciliatory Counsel, Karṇa’s Rebuttal, and Dhṛtarāṣṭra Sends Sañjaya (भीष्म-कर्ण-विवादः; संजय-प्रेषणम्)
भवता सत्यमुक्तं तु सर्वमेतन्न संशय: । अतितीक्षणं तु ते वाक्यं ब्राह्मण्यादिति मे मति:,“आपने जितनी बातें कही हैं, वे सब सत्य है; इसमें संशय नहीं है। परंतु आपकी बातें बड़ी तीखी हैं। यह तीक्ष्णता ब्राह्मण-स्वभावके कारण ही है, ऐसा मुझे प्रतीत होता है
bhavatā satyam uktaṃ tu sarvam etan na saṃśayaḥ | atitīkṣṇaṃ tu te vākyaṃ brāhmaṇyād iti me matiḥ ||
آپ نے جو کچھ کہا ہے وہ سب سچ ہے—اس میں کوئی شک نہیں۔ مگر آپ کے الفاظ نہایت تیز ہیں؛ میرے خیال میں یہ تیزی آپ کی برہمنانہ فطرت ہی سے پیدا ہوئی ہے۔
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Truthfulness is affirmed, but ethical speech requires more than truth alone: even true words can be overly harsh. The verse highlights the dharmic tension between speaking truth and speaking it with appropriate restraint and tone.
Vaiśampāyana comments on a prior speaker’s statement: he endorses its factual truth without doubt, yet critiques its excessive sharpness, attributing that cutting directness to the speaker’s Brahmin disposition.