Shloka 71

अम्बा–राम–भीष्म संवादः

Amba–Rama–Bhishma Dialogue on Vow and Refuge

Devanagari script

इति ब्रुवाणं तमहं राम परपुरंजयम्‌ | प्रणम्य शिरसा राममेवमस्त्वित्यथाब्रुवम्‌,शत्रुओंकी नगरीपर विजय पानेवाले परशुरामजीको इस प्रकार कहते देख मैंने मस्तक झुकाकर उन्हें प्रणाम किया और “एवमस्तु” कहकर उनकी आज्ञा स्वीकार की

Transliteration

iti bruvāṇaṃ tam ahaṃ rāma parapuraṃjayam | praṇamya śirasā rāmam evam astv ity athābruvam ||

Translation

جب دشمنوں کے شہروں کو فتح کرنے والے رام (پرشورام) نے یوں کہا تو میں نے سر جھکا کر انہیں پرنام کیا اور ‘ایومَستو’ کہہ کر ان کی فرمانبرداری قبول کی۔

Word by Word

• इति: thus
• Type: Indeclinable
• Root: इति

• ब्रुवाणम्: speaking
• ब्रुवाणम्: Karma
• Type: Verb
• Root: ब्रू
• Form: शतृ (वर्तमान कृदन्त), Masculine, Accusative, Singular

• तम्: him
• तम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• अहम्: I
• अहम्: Karta
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्
• Form: Nominative, Singular

• राम: O Rama
• Type: Noun
• Root: राम
• Form: Masculine, Vocative, Singular

• परपुरंजयम्: conqueror of enemy-cities
• परपुरंजयम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: परपुरंजय
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• प्रणम्य: having bowed
• Type: Verb
• Root: प्र-नम्
• Form: ल्यप् (क्त्वा-अव्यय), Parasmaipada/Atmanepada-neutral (absolutive)

• शिरसा: with (my) head
• शिरसा: Karana
• Type: Noun
• Root: शिरस्
• Form: Neuter, Instrumental, Singular

• रामम्: Rama (Parashurama)
• रामम्: Karma
• Type: Noun
• Root: राम
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• एवम्: thus / so
• Type: Indeclinable
• Root: एवम्

• अस्तु: let it be
• Type: Verb
• Root: अस्
• Form: Imperative (लोट्), 3rd, Singular, Parasmaipada

• इति: saying thus (quote-marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इति

• अथ: then
• Type: Indeclinable
• Root: अथ

• अब्रुवम्: I said
• Type: Verb
• Root: ब्रू
• Form: Imperfect (लङ्), 1st, Singular, Parasmaipada

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

• Bhīṣma
• Rāma (Paraśurāma)