Shloka 27
भीष्मस्य सेनापत्यप्रतिज्ञा तथा रथसंख्यावर्णनम् | Bhishma Accepts Command and Enumerates Kaurava Strength
एतदर्थ मया तात पज्च ग्रामा वृता: पुरा । कथं तव सुद्दुर्बुद्धे न प्रेक्षे व्यसनं महत्,“तात! इसीलिये पहले मैंने केवल पाँच ही गाँव माँगे थे। दुर्बुद्धे! मेरे ऐसा करनेका यही उद्देश्य था कि किसी तरह तेरे ऊपर महान् संकट आया हुआ न देखूँ
etadarthaṃ mayā tāta pañca grāmā vṛtāḥ purā | kathaṃ tava suddurbuddhe na prekṣe vyasanaṃ mahat ||
“اے بچے! اسی لیے میں نے پہلے صرف پانچ گاؤں مانگے تھے۔ اے سخت کم عقل! میرا مقصد یہی تھا کہ میں تم پر کوئی بڑی آفت آتی ہوئی نہ دیکھوں۔”
संजय उवाच
Educational Q&A
A minimal, reasonable demand is urged to avert catastrophic harm; wise counsel seeks to prevent ruin, while stubborn misjudgment invites great calamity.
In the tense pre-war negotiations, the speaker recalls that he earlier asked only for five villages as a peace-saving compromise, explaining that the aim was to prevent the addressee from falling into a disastrous crisis.