Shloka 56
Udyoga-parva Adhyāya 123 — Bhīṣma–Droṇa–Vidura Upadeśa to Duryodhana
Keśava-vākya aftermath
Devanagari script
मद् द्वितीयं पुनः पार्थ कः प्रार्थयितुमर्हति । युद्धे प्रतीपमायान्तमपि साक्षात् पुरंदर:,'फिर मैं जिसका सारथि बनकर साथ रहूँ और वह अर्जुन प्रतिपक्षी होकर युद्धके लिये आये, उस समय साक्षात् इन्द्र ही क्यों न हों, कौन अर्जुनके साथ युद्ध करना चाहेगा?
Translation
اور پھر، جب میں اس کا سارَتھی بن کر ساتھ ہوں اور وہ پارتھ جنگ میں مخالف بن کر سامنے آئے—تو ساکشات پُرندر اِندر ہی کیوں نہ ہو، کون اس کے ساتھ لڑنا چاہے گا؟
Word by Word
मत्than me / from me
मत्:
Apadana
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Ablative, Singular
द्वितीयम्as a second (companion)
द्वितीयम्:
Karma
TypeAdjective
Rootद्वितीय
FormMasculine, Accusative, Singular
पुनःagain / further
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
पार्थO son of Pritha (Arjuna)
पार्थ:
TypeNoun
Rootपार्थ
FormMasculine, Vocative, Singular
कःwho?
कः:
Karta
TypePronoun
Rootकिम्
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रार्थयितुम्to request / to ask for
प्रार्थयितुम्:
TypeVerb
Rootप्र + अर्थ्
FormTumun (infinitive)
अर्हतिis worthy / can / deserves
अर्हति:
TypeVerb
Rootअर्ह्
FormPresent (Lat), 3rd, Singular, Parasmaipada
युद्धेin battle
युद्धे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयुद्ध
FormNeuter, Locative, Singular
प्रतीपम्as an opponent / hostile
प्रतीपम्:
TypeAdjective
Rootप्रतीप
FormMasculine, Accusative, Singular
आयान्तम्coming / approaching
आयान्तम्:
TypeVerb
Rootआ + या
FormShatr (present active participle), Masculine, Accusative, Singular
अपिeven / also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
साक्षात्directly / in person
साक्षात्:
TypeIndeclinable
Rootसाक्षात्
पुरंदरःPurandara (Indra)
पुरंदरः:
Karta
TypeNoun
Rootपुरंदर
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes