Shloka 4
Haryaśva’s Agreement with Gālava and the Birth of Vasumanā
Nārada’s narration
अतीत्य च नृपानन्यानादित्यकुलसम्भवान् | मत्सकाशमनुप्राप्तावेतां बुद्धिमवेक्ष्य च,राजाने पहले अपने प्रिय मित्र गरुड़ तथा तपस्याके मूर्तिमान् स्वरूप विप्रवर गालवको अपने यहाँ उपस्थित देख और उनकी बतायी हुई स्पृहणीय भिक्षाकी बात सुनकर मनमें इस प्रकार विचार किया-- 'ये दोनों सूर्यवंशमें उत्पन्न हुए दूसरे अनेक राजाओंको छोड़कर मेरे पास आये हैं।' ऐसा विचारकर वे बोले---
atītya ca nṛpān anyān ādityakula-sambhavān | matsakāśam anuprāptāv etāṃ buddhim avekṣya ca ||
نارد نے کہا—آدتیہ خاندان میں پیدا ہونے والے دوسرے بادشاہوں کو چھوڑ کر وہ دونوں میرے ہی پاس آئے ہیں؛ اُن کی اس نیت کو دیکھ کر بادشاہ نے دل میں سوچا اور پھر کہا۔
नारद उवाच
Educational Q&A
The verse highlights discernment in kingship: a ruler should notice purposeful approaches—when worthy visitors bypass others to come to him, it signals trust, reputation, and a moral responsibility to respond appropriately.
Nārada narrates that two visitors deliberately bypass other Solar-dynasty kings and come to this king. The king recognizes their intention and, after reflecting on why they chose him, begins to speak.