Shloka 3
Haryaśva’s Agreement with Gālava and the Birth of Vasumanā
Nārada’s narration
दृष्टवा प्रियसखं ताक्ष्य गालवं च द्विजर्षभम् । निदर्शनं च तपसो भिक्षां श्लाघ्यां च कीर्तिताम्,राजाने पहले अपने प्रिय मित्र गरुड़ तथा तपस्याके मूर्तिमान् स्वरूप विप्रवर गालवको अपने यहाँ उपस्थित देख और उनकी बतायी हुई स्पृहणीय भिक्षाकी बात सुनकर मनमें इस प्रकार विचार किया-- 'ये दोनों सूर्यवंशमें उत्पन्न हुए दूसरे अनेक राजाओंको छोड़कर मेरे पास आये हैं।' ऐसा विचारकर वे बोले---
dṛṣṭvā priyasakhaṃ tākṣyaṃ gālavaṃ ca dvijarṣabham | nidarśanaṃ ca tapaso bhikṣāṃ ślāghyāṃ ca kīrtitām |
نارد نے کہا—اپنے عزیز دوست تاک्षیہ (گرُڑ) کو اور برہمنوں میں برتر گالَو کو—جو تپسیا کی جیتی جاگتی مثال تھا—دیکھ کر، اور اُن کی بیان کردہ قابلِ ستائش بھکشا (یعنی درخواست) سن کر، بادشاہ نے دل ہی دل میں غور کیا۔
नारद उवाच
Educational Q&A
The verse highlights royal dharma: a king should recognize and honor worthy guests—especially ascetics and revered beings—and treat a righteous request for alms as an ethical occasion for generosity and responsibility, not as a burden.
Nārada narrates that a king receives Garuḍa (Tākṣya) and the Brahmin Gālava. Observing Gālava’s ascetic stature and hearing their praised request for alms, the king reflects that they have chosen him over other Solar-dynasty rulers, and then he begins to respond.