Shloka 8
माधवी-प्रदानम् (Mādhavī Offered to Gālava) — Udyoga Parva 113
“मेरे उन मित्रका नाम है राजर्षि ययाति, जो महाराज नहुषके पुत्र हैं। वे सत्यपराक्रमी वीर हैं। तुम्हारे माँगने और मेरे कहनेपर वे स्वयं ही तुम्हें धन देंगे ।। विभवश्चास्य सुमहानासीद् धनपतेरिव । एवं गुरुधनं विद्वन् दानेनेव विशोधय,“उनके पास धनाध्यक्ष कुबेरकी भाँति महान् वैभव रहा है। विद्वन्! इस प्रकार दान लेकर ही तुम गुरुदक्षिणाका ऋण चुका दो”
nārada uvāca |
meṣāṃ mama mitrasya nāma rājarṣir yayātir yo mahārājasya nahuṣasya putraḥ | sa satyaparākramaḥ vīraḥ | tava yācñāyāṃ mama vacanāt sa svayam eva te dhanaṃ dāsyati ||
vibhavaś cāsya sumahān āsīd dhanapater iva | evaṃ gurudhanaṃ vidvan dānenaiva viśodhaya ||
نارد نے کہا—میرے اُس دوست کا نام راجرشی یَیاتی ہے، جو مہاراج نہوش کے فرزند ہیں۔ وہ سچائی پر قائم بہادر ہیں۔ تم مانگو گے اور میرے کہنے پر وہ خود ہی تمہیں دولت دیں گے۔ اُن کی شان و شوکت دولت کے مالک کُبیر کی مانند بے حد تھی۔ پس اے دانا، اسی عطیے کو قبول کر کے (اور پھر راہِ دان میں پیش کر کے) استاد کی فیس کا قرض پاکیزہ طور پر ادا کر دو۔
नारद उवाच
Educational Q&A
Wealth is ethically meaningful when used to fulfill dharmic obligations—especially the guru’s due. Nārada frames the clearing of guru-dakṣiṇā as a moral purification achieved through dāna (giving), supported by righteous patrons.
Nārada directs the addressee to approach King Yayāti, a powerful and truthful royal sage, assuring that Yayāti will voluntarily provide wealth. The purpose is to obtain resources so the addressee can settle the obligation of guru-dakṣiṇā, with Yayāti’s immense prosperity likened to Kubera’s.