Shloka 1
Vāmadeva’s Counsel on Rooted Kingship and Non-violent Victory (वामदेवोपदेशः—दृढमूलराजधर्मः)
इस प्रकार श्रीमह्याभारत शान्तिपर्वके अन्तर्गत राजध्ानुशासनपर्वमें वामदेवगीताविषयक तिरानबेवाँ अध्याय पूरा हुआ ॥/ ९३ ॥। (दाक्षिणात्य अधिक पाठका १ श्लोक मिलाकर कुल ४० श्लोक हैं) अपन क्ाा छा 2 चतुर्नवतितमो< ध्याय: वामदेवके उपदेशमें राजा और राज्यके लिये हितकर बर्ताव वामदेव उवाच अयुद्धेनैव विजयं वर्धयेद् वसुधाधिप: । जघन्यमाहुर्विजयं युद्धेन च नराधिप
Vāmadeva uvāca: ayuddhenaiva vijayaṃ vardhayet vasudhādhipaḥ | jaghanyam āhur vijayaṃ yuddhena ca narādhipa ||
وام دیو نے کہا—اے زمین کے مالک! بادشاہ کو چاہیے کہ جنگ کے سوا دوسرے تدبیروں سے پہلے اپنی فتوحات میں اضافہ کرے؛ کیونکہ جنگ کے ذریعے حاصل ہونے والی فتح کو انہوں نے ادنیٰ ترین قسم کی فتح کہا ہے۔
वामदेव उवाच
Educational Q&A
A ruler should prioritize non-violent, policy-based means—diplomacy, alliances, conciliation, just governance, and strategic restraint—to secure and expand success; victory achieved by war is considered ethically and practically inferior.
In the Śānti Parva’s instruction on rājadharma, the sage Vāmadeva addresses a king and begins advising him on conduct beneficial to the ruler and the realm, opening with the principle that war should not be the first resort.