Vyavahāra-Śuddhi and Rājadharma: Clean Administration, Counsel, and Proportional Punishment
Chapter 86
श्रुतिस्मृतिसमायुक्तं विनीतं समदर्शिनम् । कार्य विवदमानानां शक्तमर्थेष्वलोलुपम्
śrutismṛtisamāyuktaṃ vinītaṃ samadarśinam | kārya-vivadamānānāṃ śaktam artheṣv alolupam ||
بھیشم نے کہا—بادشاہ کو ایسا مشیر مقرر کرنا چاہیے جو شروتی اور سمرتی دونوں کے علم میں راسخ ہو، کردار میں منضبط و مؤدّب ہو، نظر میں یکساں بین ہو، دھرم اور نظمِ حکومت کے معاملات میں اٹھنے والے نزاعات کا فیصلہ کرنے کی صلاحیت رکھتا ہو، اور مال و منفعت کے باب میں لالچ سے پاک ہو۔
भीष्म उवाच
A king’s counsellor should unite scriptural learning (śruti–smṛti) with character: discipline, impartiality, practical competence in resolving disputes, and freedom from greed—so that policy and justice are guided by dharma rather than self-interest.
In the Śānti Parva’s instruction on kingship, Bhīṣma lays down criteria for selecting advisers. This verse highlights the personal and ethical qualifications expected of a key minister or judge-like counsellor in the royal council.