Shloka 7

Yogakṣema, Purohita, and the Mucukunda–Vaiśravaṇa Dialogue (योगक्षेम–पुरोहित–मुचुकुन्दवैश्रवणसंवादः)

Devanagari script

तत उग्रं तपस्तप्त्वा वसिष्ठो धर्मवित्तम: | रक्षांस्युपावधीत्‌ तस्य पन्थानं चाप्यविन्दत,तब धर्मात्माओंमें श्रेष्ठ महर्षि वसिष्ठजीने घोर तपस्या करके उन राक्षसोंका विनाश कर डाला और राजाके लिये विजय पानेका मार्ग प्राप्त कर लिया

Transliteration

tata ugraṁ tapas taptvā vasiṣṭho dharmavittamaḥ | rakṣāṁsy upāvadhīt tasya panthānaṁ cāpy avindata ||

Translation

پھر دھرم کے جاننے والوں میں افضل وِشِشٹھ نے سخت تپسیا کی؛ اس تپ کے زور سے اُن راکشسوں کو ہلاک کیا اور راجہ کے لیے فتح کا راستہ بھی دریافت کیا۔

Word by Word

• ततः: then, thereafter
• Type: Indeclinable
• Root: ततः

• उग्रम्: fierce, severe
• उग्रम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: उग्र
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• तपः: austerity, penance
• तपः: Karma
• Type: Noun
• Root: तपस्
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• तप्त्वा: having performed (austerity)
• Type: Verb
• Root: तप्
• Form: क्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage)

• वसिष्ठः: Vasiṣṭha
• वसिष्ठः: Karta
• Type: Noun
• Root: वसिष्ठ
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• धर्मवित्तमः: best knower of dharma
• धर्मवित्तमः: Karta
• Type: Adjective
• Root: धर्मवित्तम
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• रक्षांसि: demons, rākṣasas
• रक्षांसि: Karma
• Type: Noun
• Root: रक्षस्
• Form: Neuter, Accusative, Plural

• उपावधीत्: slew, killed
• Type: Verb
• Root: वध्
• Form: Imperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada

• तस्य: of him/that (king)
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Masculine/Neuter, Genitive, Singular

• पन्थानम्: path, way
• पन्थानम्: Karma
• Type: Noun
• Root: पथिन्
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• अपि: also
• Type: Indeclinable
• Root: अपि

• अविन्दत्: found, obtained
• Type: Verb
• Root: विद्
• Form: Imperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

• Bhīṣma
• Vasiṣṭha
• Rakṣasas