Shloka 13
Rājapurohita-lakṣaṇa and Purūravas–Vāyu Saṃvāda
Varṇa, Sovereignty, and Abhaya-dāna
यदि स्वर्ग परं स्थान स्वधर्म परिमार्गसि । यत् किज्चिज्जयसे भूमिं ब्राह्मणाय निवेदय,यदि तुम स्वधर्म-पालनके फलस्वरूप स्वर्गलोकमें उत्तम स्थानकी खोज कर रहे हो (चाहते हो) तो जितनी भूमिपर तुम विजय प्राप्त करो, वह सब शास्त्र और सदाचारसे सम्पन्न, धर्मज्ञ, तपस्वी तथा स्वधर्मसे संतुष्ट ब्राह्मणको पुरोहित बनाकर सौंप दो, जो कि धनोपार्जनमें आसक्त न हो
yadi svargaḥ paraṁ sthānaṁ svadharma-parimārgasi | yat kiñcij jayase bhūmiṁ brāhmaṇāya nivedaya ||
ایلا نے کہا—اگر تم اپنے سْوَدھرم کی پیروی کے پھل کے طور پر جنت میں اعلیٰ ترین مقام کے طالب ہو، تو جو بھی زمین تم فتح کرو، وہ سب ایک برہمن کے نام نذر کر دو—جو شاستروں اور نیک سیرتی میں پختہ ہو، دھرم کا جاننے والا ہو، ریاضت گزار ہو، اپنے فرض پر قانع ہو اور دولت کی طلب میں گرفتار نہ ہو۔ اسی کو پُروہت مقرر کر کے وہ زمین اس کے سپرد کر دو۔
ऐल उवाच
Educational Q&A
Heavenly reward is linked not to conquest itself but to dharmic restraint and righteous redistribution: a ruler should dedicate gains—especially conquered land—to a worthy, non-greedy, dharma-knowing Brahmin, aligning power with ethical stewardship.
Aila addresses a ruler/warrior-minded listener and sets a conditional instruction: if the listener’s aim is the highest heavenly state through svadharma, then the proper response to victory is to consecrate the conquered territory by entrusting it to a qualified Brahmin (as priestly authority), rather than hoarding it for personal enrichment.