Shloka 27
Cāturāśramya-dharma—Marks of the Four Āśramas (चातुराश्रम्यधर्मः)
Devanagari script
यदा निवर्त्यते पापो दण्डनीत्या महात्मभि: । तदा धर्मो न चलते सद्भूतः शाश्वत: पर:,जब महामनस्वी राजालोग दण्डनीतिके द्वारा पापीको पाप करनेसे रोकते रहते हैं, तब सत्सस््वरूप परमोत्कृष्ट सनातन धर्मका हास नहीं होता है
Transliteration
yadā nivartyate pāpo daṇḍanītyā mahātmabhiḥ | tadā dharmo na calate sadbhūtaḥ śāśvataḥ paraḥ ||
Translation
اِندر نے کہا: “جب عظیم النفس فرمانروا دَندنیتی کے ذریعے بدکاروں کو گناہ سے باز رکھتے ہیں، تب دھرم—جو اپنی حقیقت میں حق، ازلی اور برتر ہے—متزلزل نہیں ہوتا اور اس کا زوال نہیں آتا۔”
Word by Word
यदाwhen
यदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयदा
निवर्त्यतेis restrained/checked; is made to desist
निवर्त्यते:
TypeVerb
Rootनिवृत् (वृत्) + नि
FormLat, Atmanepada, Prathama, Eka
पापःthe sinner / the wicked person
पापः:
Karta
TypeNoun
Rootपाप
FormPum, Prathama, Eka
दण्डनीत्याby the policy of punishment (penal discipline)
दण्डनीत्या:
Karana
TypeNoun
Rootदण्डनीति
FormStri, Tritiya, Eka
महात्मभिःby great-souled (men/kings)
महात्मभिः:
Karana
TypeNoun
Rootमहात्मन्
FormPum, Tritiya, Bahu
तदाthen
तदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदा
धर्मःdharma; righteousness
धर्मः:
Karta
TypeNoun
Rootधर्म
FormPum, Prathama, Eka
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
चलतेmoves; wavers; declines
चलते:
TypeVerb
Rootचल्
FormLat, Atmanepada, Prathama, Eka
सद्भूतःtruly existent; of good nature
सद्भूतः:
TypeAdjective
Rootसद्भूत (सत् + भूत)
FormPum, Prathama, Eka
शाश्वतःeternal
शाश्वतः:
TypeAdjective
Rootशाश्वत
FormPum, Prathama, Eka
परःsupreme; highest
परः:
TypeAdjective
Rootपर
FormPum, Prathama, Eka
Speaker
इन्द्र उवाच
Characters & Entities
I
IndraVerse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes