Shloka 94
Varṇa-dharma and Rājadharma: Yudhiṣṭhira’s Inquiry and Bhīṣma’s Normative Outline (वर्णधर्म-राजधर्म-प्रश्नोत्तरम्)
Devanagari script
त॑ं प्रजासु विधर्माणं रागद्वेषवशानुगम् । मन्त्रपूतै: कुशैर्जष्नुरऋषयो ब्रह्म॒वादिन:,वेन राग-द्वेषके वशीभूत हो प्रजाओंपर अत्याचार करने लगा। तब वेदवादी ऋषियोंने मन्त्रपूत कुशोंद्वारा उसे मार डाला
Transliteration
taṁ prajāsu vidharmāṇaṁ rāgadveṣavaśānugam | mantrapūtaiḥ kuśair jaghnur ṛṣayo brahmavādinaḥ ||
Translation
وہ اپنی رعایا کے ساتھ بےدینی (ادھرم) پر اتر آیا اور راگ و دویش کے قبضے میں چلنے لگا۔ تب وید کے اعلان کرنے والے رشیوں نے منتر سے پُراثر کُش گھاس کے تیروں/تیغوں سے اسے ہلاک کر دیا۔
Word by Word
तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
प्रजासुamong the subjects
प्रजासु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootप्रजा
FormFeminine, Locative, Plural
विधर्माणम्unrighteous, acting against dharma
विधर्माणम्:
Karma
TypeAdjective
Rootविधर्मिन्
FormMasculine, Accusative, Singular
रागद्वेषवशानुगम्following the sway of attachment and hatred
रागद्वेषवशानुगम्:
Karma
TypeAdjective
Rootराग-द्वेष-वश-अनुग
FormMasculine, Accusative, Singular
मन्त्रपूतैःpurified by mantras
मन्त्रपूतैः:
Karana
TypeAdjective
Rootमन्त्रपूत
FormMasculine, Instrumental, Plural
कुशैःwith kusa-grass blades
कुशैः:
Karana
TypeNoun
Rootकुश
FormMasculine, Instrumental, Plural
जघ्नुःthey slew
जघ्नुः:
Karta
TypeVerb
Rootहन्
FormPerfect, Third, Plural, Parasmaipada
ऋषयःthe sages
ऋषयः:
Karta
TypeNoun
Rootऋषि
FormMasculine, Nominative, Plural
ब्रह्मवादिनःexpounders of the Veda/Brahman
ब्रह्मवादिनः:
Karta
TypeAdjective
Rootब्रह्मवादिन्
FormMasculine, Nominative, Plural
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhishmaV
VenaR
Rishis (brahmavadins)P
Praja (subjects/people)M
MantraK
Kusha grassVerse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes