Shloka 182
Śuka’s Guṇa-Transcendence and Vyāsa’s Consolation (शुकगति-वर्णनम्)
Devanagari script
पृथक्त्वादाश्रमाणां च वर्णन्यत्वे तथैव च । परस्परपृथक्त्वाच्च कथं ते वर्णसंकर:,सारे आश्रम पृथक्-पृथक् हैं तथा चारों वर्ण भी भिन्न हैं। जब इनमें परस्पर पार्थक्य बना हुआ है, तब पृथक्त्वको जाननेवाले आपके वर्णका संकर कैसे हो सकता है?
Transliteration
pṛthaktvād āśramāṇāṁ ca varṇānyatve tathaiva ca | paraspara-pṛthaktvāc ca kathaṁ te varṇa-saṅkaraḥ ||
Translation
جب آشرم ایک دوسرے سے جدا ہیں اور اسی طرح چاروں ورن بھی الگ ہیں، اور ان کے درمیان باہمی حد بندی قائم ہے، تو جو اس امتیاز کو جانتا ہے اُس کے لیے ‘ورن سنکر’ کیسے پیدا ہو سکتا ہے؟ اگر حدود برقرار ہوں تو سماجی و اخلاقی نظم کے بگاڑ کا الزام کس بنیاد پر لگایا جائے؟
Word by Word
पृथक्त्वात्from separateness
पृथक्त्वात्:
Apadana
TypeNoun
Rootपृथक्त्व
FormNeuter, Ablative, Singular
आश्रमाणाम्of the āśramas (stages of life)
आश्रमाणाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootआश्रम
FormMasculine, Genitive, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
वर्णानाम्of the varṇas (social classes)
वर्णानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवर्ण
FormMasculine, Genitive, Plural
पृथक्त्वेin (their) separateness
पृथक्त्वे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपृथक्त्व
FormNeuter, Locative, Singular
तथाlikewise/so
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
परस्परmutually/with one another
परस्पर:
TypeIndeclinable
Rootपरस्पर
पृथक्त्वात्from separateness
पृथक्त्वात्:
Apadana
TypeNoun
Rootपृथक्त्व
FormNeuter, Ablative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
कथम्how?
कथम्:
TypeIndeclinable
Rootकथम्
तेof you/your
ते:
TypePronoun
Rootत्वद्
FormGenitive, Singular
वर्णसंकरःmixing/confusion of varṇas
वर्णसंकरः:
Karta
TypeNoun
Rootवर्णसंकर
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
भीष्य उवाच
Characters & Entities
B
BhīṣmaĀ
āśramaV
varṇaVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes