नारद–शुक संवादः
Impermanence, Svabhāva, and Śuka’s Resolve for Yoga
ब्रह्मास्यतो ब्राह्मणा: सम्प्रसूता बाहुभ्यां वै क्षत्रिया: सम्प्रसूता: । नाभ्यां वैश्या: पादतश्चापि शूद्रा: सर्वे वर्णा नान्यथा वेदितव्या:
brahmāsyato brāhmaṇāḥ samprasūtā bāhubhyāṁ vai kṣatriyāḥ samprasūtāḥ | nābhyāṁ vaiśyāḥ pādataścāpi śūdrāḥ sarve varṇā nānyathā veditavyāḥ ||
یاجْنَولْکْیَہ نے کہا: برہما کے مُنہ سے برہمن پیدا ہوئے، بازوؤں سے کشتری، ناف سے ویشیہ، اور قدموں سے شودر ظاہر ہوئے۔ پس سبھی ورن کو اسی طرح سمجھنا چاہیے—کسی کو بھی برہمن سے جدا نہ جاننا چاہیے، کیونکہ سب اسی ایک مقدس سرچشمے سے نکلے ہیں۔
याज़्वल्क्य उवाच
The verse presents the traditional cosmological account of the four varṇas arising from Brahmā’s body and emphasizes an ethical conclusion: all varṇas share a single sacred origin and should not be regarded as essentially separate from Brahman.
In Śānti Parva’s instructional setting, Yājñavalkya is teaching about dharma and social order, explaining the origin and unity of the varṇas as part of a broader discourse on right understanding and conduct.