Shloka 46
अव्यक्त–प्रकृति–इन्द्रियविचारः
The Unmanifest, Prakṛtis, and the Sense-Complex
स्वरूपतामात्मकृतं च विस्तरं कुलान्वयं द्रव्यसमृद्धिसंचयम् । नरो हि सर्वो लभते यथाकृतं शुभाशुभेनात्मकृतेन कर्मणा,सब मनुष्य अपने किये हुए शुभाशुभ कर्मके अनुसार ही सुन्दर या असुन्दर रूप, अपनेसे होनेवाले योग्य-अयोग्य पुत्र-पौत्र आदिका विस्तार, उत्तम या अधम कुलमें जन्म तथा द्रव्य-समृद्धिका संचय आदि पाते हैं
svarūpatām ātmakṛtaṃ ca vistaraṃ kulānvayaṃ dravyasamṛddhisañcayam | naro hi sarvo labhate yathākṛtaṃ śubhāśubhena ātmakṛtena karmaṇā ||
انسان اپنے ہی کیے ہوئے نیک و بد اعمال کے مطابق خوبصورت یا بدصورت صورت، اپنی نسل کی وسعت (لائق یا نالائق اولاد و پوتے)، اعلیٰ یا ادنیٰ خاندان میں پیدائش، اور مال و دولت کی افزائش و جمع آوری وغیرہ پاتا ہے۔
पराशर उवाच
Educational Q&A
The verse teaches moral causality: one’s own auspicious and inauspicious actions shape concrete life outcomes—appearance, family expansion, birth in a particular lineage, and material prosperity—so responsibility for one’s condition primarily lies in one’s self-performed karma.
In Śānti Parva’s didactic setting, the sage Parāśara is instructing about the workings of karma, emphasizing that social standing, progeny, and wealth are not random but arise in accordance with one’s prior and present deeds.